Zelf afwassen is meestal beter dan de afwasmachine

Geplaatst op 21 oktober 2009 in Duurzaam wonen

Sommigen doen het met plezier, maar zeker kinderen hebben er vaak een hekel aan: afwassen. Onhandig ploeteren in steeds bruiner sop is voor velen reden genoeg om een vaatwasser aan te schaffen. Geen gedoe meer met groezelige afwasborstels en heerlijk zachte handen. Trotse bezitters van deze apparaten beweren soms dat een vaatwasser ook nog goed is voor het milieu. Hoewel vaatwasmachines een stuk milieuvriendelijker zijn dan tien jaar geleden, wint het afwasteiltje het in veel gevallen nog steeds als het gaat om water- , maar vooral energieverbruik. Alleen in sommige gevallen is een vaatwasser beter voor het milieu.

afwasmachineTen eerste kost de productie van een vaatwasmachine veel meer energie dan een teiltje. Vaatwassers moeten net als teilen vervoerd worden. Afwasmachines zijn in vergelijking met de teil echter loodzwaar en groot. Er komt bij het vervoeren van wassers dus veel meer vrachtverkeer aan te pas dan bij een simpel afwasteiltje. Vaatwassers vergroten de afvalberg. Hoewel veel onderdelen hergebruikt kunnen worden, zijn sommige delen van de machine gewoon stuk en worden weggegooid. Plastic kan makkelijker opnieuw gebruikt worden. Bovendien bevatten teilen geen complexe onderdelen.

Afhankelijk van het soort vaatwasser, wordt er per afwas tussen de vijftien en twintig liter water gebruikt. Echt zuinige machines kunnen zelf af met tien. In dit opzicht is afwassen met de hand niet zoveel beter, of zelfs gelijk. Er loopt al gauw twee liter water weg bij het opwarmen van het water. Ook voorspoelen, warm of koud, kost enkele liters. Het is het energieverbruik waar de handwasser op wint. Hoewel er vaatwassers op de markt zijn die kunnen wassen op veertig tot vijfenvijftig graden, wassen veel machines nog op zeventig tot vijfennegentig graden. Dit is voor de normale afwas volstrekt overbodig. Alleen echt vieze vaat met aangekoekt vuil van een week heeft een hete afwasbeurt nodig. Het is trouwens nog maar de vraag of deze vaat er dan schoon uitkomt. In een vaatwasser zitten geen borstels, er wordt water tegen het vuil gespoten. In sommige gevallen moet er een soort na-afwas gedaan worden, omdat de machine er niet in geslaagd is al het vuil te verwijderen.

Afwasmachines gebruiken vaak meer afwasmiddel dan nodig is. Bovendien is vaatwasmiddel vaak vervuilender dan normale afwasmiddelen. Ze bevatten vaak meer glans- en bleekmiddelen die slecht zijn voor het milieu. Een vaatwasser werkt met krachtig spuitende waterstralen. Deze spoelen het vuil er zo goed mogelijk af. Vervolgens moet de vaat met hete lucht gedroogd worden. Deze twee handelingen kosten ook energie. Stroom of gas die de handafwasser bespaart door middel van borstel, afdruiprek en theedoek.

Energielabel afwasmachine

Natuurlijk zijn er allerlei verschillende vaatwassers. Net als wasmachines en heel veel andere elektronische apparaten hebben vaatwasmachines een soort keurmerk waarop staat in welke mate ze zijn zuinig zijn met energie en water en hoe efficiënt ze drogen. Deze zogenaamde energielabels variëren van A tot en met G, waarbij A staat voor zeer zuinig en G voor minst zuinig. Vaatwassers zijn er in allerlei soorten en maten. Een inbouwmachine is over het algemeen een stuk duurder dan een vrijstaande wasser. Koop liever een vrijstaande met een A label, dan en mooie ingebouwde van het type B of C.

afwassen-met-de-handSommige wasmachines hebben een eigen warm water aansluiting. Deze machines worden ook wel hotfills genoemd. Deze afwasmachines besparen een hoop energie vergeleken bij vaatwassers die worden gevoed door elektriciteit opgewekt met een aardoliecentrale. De olie in de centrale moet eerst omgezet worden in elektriciteit en vervolgens naar het huishouden vervoerd worden. Tijdens dit proces gaat bijna de helft van de opgewekte energie verloren. Een hotfill is aangesloten op de warm water voorziening van het huis. Deze cv-ketels of boilers werken op gas, of in een gunstiger geval, op zonne-energie of stadsverwarming. De betreffende energiebron kan in dit geval gelijk gebruikt worden om water te verwarmen. Aardolie is bovendien een grondstof die niet herwinbaar is. Bij gas is dit ook het geval, maar doordat de vrijgekomen energie gelijk gebruikt wordt om water te verwarmen wordt het efficiënter gebruikt. Een hotfill-aansluiting kan het energieverbruik tot 25% verlagen, mits het warme water door een hoog rendement ketel wordt voortgebracht. Als er ook nog van groene stroom of stadsverwarming gebruik wordt gemaakt, kan de energiebesparing oplopen tot 30% per afwasbeurt. Dit in vergelijking met een normale afwasmachine.

Bij de aanschaf van een vaatwasser moet een verwijderingsbijdrage worden betaald. Hiermee worden monteurs betaald die bruikbare onderdelen uit de machine halen zodra deze afgeschreven is. De bijdrage bedraagt vijf euro. Voor dat geld kan ook een afwasteiltje gekocht worden. Een korte zoektocht op marktplaats levert zelfs een teil op van 2.50. Met een beetje geluk kan je voor het resterende bedrag een goedkope fles afwasmiddel en een borstel kopen.

Afwassen met de hand

Afwassen met de hand is over het algemeen beter voor het milieu. Er wordt zuiniger met water, maar vooral energie omgesprongen. Deze redenering gaat echter alleen op onder de volgende omstandigheden.

  • Was af in een teiltje. De gootsteen is vaak groter en dieper en heeft dus meer watervulling nodig. Een teil is kleiner en bovendien ook hygiënischer. Vul deze met ongeveer acht liter goed heet water uit de kraan. Was nooit af onder een lopende kraan. Dit verspilt liters water en energie.
  • Gebruik voor een normale afwas één theelepel geconcentreerd afwasmiddel. Voeg de hoeveelheid van een toetjeslepel toe, als er gebruik gemaakt wordt van een normaal afwasmiddel. Voor een echt vieze afwas mag de hoeveelheid verdubbeld worden, maar alleen als dat nodig blijkt te zijn tijdens het afwassen. Als het schuim verdwenen is, betekent dat nog niet dat het afwasmiddel uitgewerkt is. Voeg pas meer toe, als het vuil moeilijk loskomt.
  • Neem niet te gauw nieuw water. Alleen bij hele grote vaten is waterverversing redelijk.
  • Spoel zo veel mogelijk voor met koud water. Alleen bij echt smerige vaat is voorwassen met warm verstandig.
  • Gooi afwaswater nooit zomaar in de tuin of op straat, dit is zeer milieuvervuilend. Spoel het water altijd door de gootsteen.

Een ‘groene’ afwasmachine

Als regelmatig afwassen toch geen optie is, koop dan een zuinig afwasapparaat. De volgende punten kunnen de milieuvriendelijkheid van mechanisch afwassen bevorderen:

  • Koop een machine op maat. Een tweepersoonshuishouden heeft geen grote vaatwasser nodig, tenzij er elke dag bezoek komt. Een kleine vaatwasser verbruikt ongeveer twee keer zo weinig energie per afwasbeurt als een grote.
  • Schaf een vaatwasser met een A of B label aan. Een afwasmachine met een A label gebruikt minder water en bespaart tot 27% energie vergeleken met een C label wasser.
  • Overweeg een hotfill.
  • Stap over op groene stroom of andere duurzame energie, zoals stadverwarming. Overweeg een zuinigere cv-ketel of boiler. Op zowel de energie- als de warm water voorziening kan veel bespaard worden.
  • Koop geconcentreerd wasmiddel, maar let goed op de dosering. Biologisch verantwoord wasmiddel is het beste voor het milieu.
  • Voorwassen is niet nodig, verwijder alleen de etensresten.
  • Was op de laagst mogelijke temperatuur, hoe hoger de temperatuur, hoe hoger het energieverbruik.
  • Vaatwassers die beschikken over een zeoliettechniek drogen bij lage temperatuur extra zuinig. Overweeg een dergelijke vaatwasser.
  • Controleer regelmatig het filter onder in de wasmachine.
  • Open keuken? Kies voor een stille wasmachine met een geluidsniveau van maximaal 47 decibel. Hoeft de tv ook niet zo hard, scheelt weer energie.Renee Kooger

Reacties (11)
Geraldo
21/10/09 • 22:53

Vaatwassers hebben veel restwarmte, het zijn net kachels. Als je de vaatwasser ingebouwd hebt in de keuken, kan het een idee zijn gaten te boren in je keukenblad, zodat de restwarmte niet door je buitenmuur verdwijnt. Je zou de binnenmuur achter je keukenblok ook nog kunnen voorzien van radiatorfolie. Scheelt ook weer. Dit principe geld overigens ook voor de warmte die je koelkast produceert .

10/11/09 • 11:10

Ruim de helft van de Nederlandse huishoudens heeft een vaatwasser. Hoe u de afwas ook doet, zo weinig mogelijk (warm) water gebruiken pakt het voordeligst uit voor het milieu.
Afwassen met de hand kost minder energie dan het gebruik van een vaatwasser, mits het water wordt opgewarmd door een zuinige HR-combiketel. Heeft u een toestel voor warm water met een laag rendement of gebruikt u veel warm water bij het spoelen? Dan is een A-label vaatwasser zuiniger

Richard
13/12/09 • 09:33

Afwassen met de hand kan ook in lauw water. Is ook beter voor je handen en lichaam.

elise
28/01/10 • 19:59

Je hebt meer servies en bestel nodig wanneer je een vaatwasser gebruikt, en je hebt minder kastruimte over in de keuken. Je glazen gaan er ook stroef van voelen.

Margit
30/09/10 • 08:05

Weet je dat je ook met koud water prima kunt afwassen (ik heb de beste ervaring met Dreft afwasmiddel, maar daar heb je heel weinig voor nodig). Zeker ontbijtbordjes en glazen, maar ook de afwas van de warme maaltijd. Pannen en schalen met een drupje afwasmiddel en koud water eerst even laten inweken en het vuil en vet vliegt er vanaf.

Anna
29/04/11 • 18:11

Mijn gezin bestaat uit 8 personen. Na de kinderen douchen,bed en het verhaaltje heb ik echt geen zin meer in die (meestal) gigantische afwas. 3 x nieuw water pakken is denk ik niet echt milieu verantwoord
Ik twijfel dan ook over het aanschaffen van een afwasmachine……
Maar lekker met een kop koffie op de bank is me ‘s avonds ook veel waard.

bossie
06/05/12 • 16:09

zorg voor een VOLLE machine. koop eventueel wat servies bij dat is goekoper en mileubewuster dan een nieuwe. en gebruik minder poeder GEEN tabs.

arjen
07/01/13 • 12:16

waarom betaal je voor water het valt toch weer uit de lucht

albert
05/02/13 • 19:33

Ik heb al twee jaar een super-deluxe vaatwasser van AEG en ik gebruik hem nooit. De vaat kwam er gewoon vuil uit ondanks de veel te dure vaatwasprodukten waar ze zoveel reclame voor maken. Potten en pannen konden er met veel moeite in maar moesten toch met de hand gedaan worden wegens nooit echt proper. Ovenschalen bleven al-tijd vuil. En alles mag er niet in. Fijn vaatwerk met een metalen biesje, geen denken aan: idem voor fijne glazen of kristal. Bovendien duurt het dagen lang voor de machine voldoende vol was met alleen borden en bestek, zodat de kasten ondertussen leeg waren en ik eigenlijk alles dubbel moest aanschaffen; daar had ik geen zin in. Bovendien doe ik de vaat sneller met de hand en staat alles dan gebruiksklaar in de kast. Tijdswinst is een fabel: je moet alles voorovergebogen (!) in- en uitladen en ook netjes schikken. Ik werd er nerveus van. De vaat met de hand werkt ontspannend, is voordelig, netjes en véél sneller klaar.

Henk
18/06/13 • 11:33

Energieverbruik bestaat niet, zie de wet van energiebehoud.

Lian
06/03/14 • 11:01

Wij hadden een oude vaatwasser in de keuken toen we dit huis kochten. Bij t oud ijzer leverde hij nog wat op.
Nu wassen we met de hand af, omdat we een keukenboiler hebben , doen we zuinig met t warme water. Het voordeel dat t afwassen een sociaal gebeuren is, is nog niet genoemd. Ik gesprekken met de jeugd en echtgenoot, de afwassende jeugd met muziek uit hun mobieltjes. Het verveelt nog steeds niet na 4 jaar. Wat ik niet mis is t inruimen, de vieze rubbers schoonmaken, de kat die er altijd inkroop en de tingelende pannendeksels tijdens t journaal kijken. Als de afwas klaar is, is er rust in huis.

Plaats hier uw reactie
Bij Duurzaam Thuis kun je alles lezen over duurzame oplossingen in en rondom het huis. Naast het bieden van overzicht proberen we per onderwerp tips te geven om zelf concreet aan de slag te kunnen!
DuurzaamThuis nieuwsbrief