Ode aan de kringloopwinkel

Voor veel mensen is de kringloopwinkel de locatie waar ze goedkoop aan spullen kunnen komen. Huisraad, decoratie, speelgoed of kleding, het kost er allemaal slechts een schijntje. Ook voor een tafel, een bed of een kast moet je niet al te diep in de buidel tasten. Het is een gedroomd oord voor jonge moeders die kledij zoeken voor hun kroost die overal in een mum van tijd uitgroeit; de al dan niet vereenzaamde bejaarden die de winkel soms enkele keren per dag bezoeken in de hoop een praatje te maken en die de rekken inspecteren alsof het om een audit gaat, en die, let’s face it, vaak beter weten dan de medewerkers zelf waar iets staat als iemand ergens naar op zoek is; de fashionista’s, meestal dames die de kledingafdeling bestormen, en de collectioneurs, veelal heren die de boeken, strips, vinyl, dvd’s en cd’s komen overlopen in de hoop hun verzamelingen uit te kunnen breiden. Er zijn de antiquairs, de koopjesjagers, de ontdekkingsreizigers. De opkopers uit Polen, Roemenië en Albanië. Er zijn de toeristen die overal vandaan komen. De gezinnetjes nieuwkomers die met grote ogen rondkijken wat er hier allemaal aangeboden wordt maar voor wie een stukje speelgoed van twintig cent reeds te duur is.

De plek om jouw spullen een nieuw leven te geven

Voor anderen is het de plek waar ze iets kunnen afgeven; degelijke goederen, gebruikt of oud, te goed om weg te gooien maar net zo goed nieuw gerief, cadeau gekregen of miskocht, soms nog in de oorspronkelijke verpakking. Alles, maar dan werkelijk alles, komt hier binnen. Oud Belgisch glaswerk en Chinees porselein, Italiaanse design, Hollandse keramiek, Zweeds meubilair, Franse muziek en Amerikaanse films. Exclusieve merkkledij. Muziekinstrumenten. Handgeschilderde stillevens en vergezichten, of al dan niet verdienstelijke replica’s van grote meesters. Je kunt het zo gek niet verzinnen of het staat hier op een dag voor je neus. Zoals die splinternieuwe sekspop – nieuwsgierig haalden de medewerkers de ongelukkige zonder hoofd of ledematen uit de verpakking; een zoektocht leverde niets op. 

Dsc min

Bergen kristallen wijnglazen; huwelijkscadeau’s nog in de originele dozen die eerst in de kast en nadien op de zolder terechtkwamen, met op elk glas een stickertje waarop ‘Cristal d’Arques’ te lezen staat. Maar ik opende onlangs ook een zak waarin enkel lege plastic yoghurtpotjes zaten, overgoten met de inhoud van een overvolle asbak. 

De kringloop is een wereld in het klein die elke morgen opnieuw tot leven komt, tenminste, tijdens de openingsdagen, en als er geen ongenadig virus rondwaart… Een wereld waarin west en oost, het verleden en het heden samen komen.

Voor iedereen een ‘must’ om een keer langs te gaan

Er zijn mensen die beweren dat ze nog nooit een kringloopwinkel hebben bezocht. Verbazingwekkend is dat, in een tijdperk waarin de roep om circulair te leven, zoveel mogelijk in te zetten op hergebruik en afval als grondstof te herzien, alsmaar luider klinkt.

Gelukkig dat er zo’n plaats bestaat, anders zou al dat materiaal rechtstreeks op de afvalberg belanden. Niet zelden zijn de klanten op weg naar het containerpark en houden ze hier halt, om na te gaan of er nog iets bruikbaars tussen steekt. Soms is dat uit burgerzin, maar net zo goed omdat er tegenwoordig al eens betaald moet worden wanneer je met te recycleren gerief op de ecowerf belandt. Het doet er niet toe, alle redenen zijn goed voor de kringloopwinkelier. Als er nog iets mee aan te vangen valt nemen ze het materiaal met veel plezier in ontvangst. 

De kringloopwinkel als sociale plek voor iedereen

Want dankzij deze spullen worden er ook jobs gecreëerd. Werk voor mensen van hier, die ofwel opgegroeid zijn in een marginaal milieu, slachtoffers van generatiearmoede, of die een lichamelijke of geestelijke beperking hebben, of gewoon pech hebben gehad, héél véél pech waardoor ze in een diep dal zijn beland en nu opnieuw naar boven proberen te klauteren. 

Mensen van daar, wiens ouders of familie alles bij elkaar hebben geschraapt of geld leenden om hun kinderen of naasten een toekomst te kunnen geven, ergens heel ver weg. Meestal jongeren, soms kinderen nog, maar ook ouderen voor wie er door oorlog en ontbering niets anders opzat dan alles achter te laten en op zoek te gaan naar een betere plek en zo uiteindelijk hier zijn beland. 

Kortom, voor wie in onze maatschappij doorgaans geen kansen krijgt. 

Iedereen wordt hier op een warme, zeg maar ‘menselijke’ manier onthaald, en er wordt gezocht naar werk op maat. Alles is bespreekbaar, ook de problemen naast het werk. Dat was voor mij een hele openbaring toen ik hier begon te werken. Je gaat de zaken in een ander daglicht zien. Zoals, hoe die schreeuwerige reclames om spullen te kopen die je eigenlijk helemaal niet nodig hebt, niet te rijmen zijn met hoe onze planeet eraan toe is. En toch worden we ermee om de oren geslagen, als we de krant lezen of tv kijken, of een stap buiten de deur zetten. Zelfs in tijden van corona voelen de megastores en de hypermarkten zich niet te beroerd om met spectaculaire aanbiedingen massaal klanten te lokken via de radioreclames net voor het nieuwsbericht met de alarmerende cijfers over toenemende besmettingen. 

Lees meer over de Microkosmos

Ik ben een verhalenverteller en ik was zo onder de indruk toen ik in de kringloopwinkel begon te werken, dat het niet anders kon of dat ik kleine stukjes over mijn wedervaren in mijn nieuwe werkplaats aan het papier begon toe te vertrouwen.

Verhalen die een beeld schetsen van hoe het er hier aan toegaat, voor en achter de schermen. Ik heb ze gebundeld tot een boek. Het is mijn eigen kleine ode aan de kringloopwinkel. 

‘Microkosmos’ van Rino Feys werd uitgegeven bij Mammoet, imprint van uitgeverij EPO. Microkosmos is te koop bij bol.com of via de de website van Rino Feys

Dit artikel is geschreven door gastauteur Rino Feys

Microkosmos