Een van de meest duurzame materialen voor het isoleren van je huis is kurk. Met dit veelzijdige natuurproduct verhoog je de isolatiewaarde van je muren, dak én vloer. Kies je voor kurk als isolatiemateriaal? Dan doe je daarmee een positieve bijdrage aan de CO2 crisis én je helpt er een aantal bedreigde diersoorten mee. Benieuwd hoe dit zit? Lees alle voor -en nadelen van kurk isolatie in dit artikel.
1. Waar komt kurk vandaan?
De prachtige kurkeik (Quercus suber) groeit in warme, droge gebieden, vooral rond de Middellandse zee. Als je op vakantie gaat naar Portugal, kun je ze niet missen. Vooral in het zuiden staan er enorme kurkplantages. Toen ik voor het eerst naar Portugal kwam, vroeg ik mij af waarom er zoveel kurk nodig is. Ik kende kurk alleen als de dop op mijn fles wijn.
Hoe wordt kurk verwerkt?
Die wijnkurken, dat is waar het allemaal begint. Handmatig en alleen door ervaren boeren wordt de stam elke 9 jaar ontdaan van zijn bast. Dit gebeurt tussen mei en augustus. Pas als de boom ongeveer 25 jaar oud is, dan pas is de schors dik genoeg voor wijnkurken. De bast wordt dan in vierkante platen verwijderd.
Na de oogst wordt de kurk gekookt om het te zuiveren. Ook wordt het er flexibeler door en krijgt het een hogere dichtheid. Vervolgens moet de kurk ongeveer 6 maanden ´stabiliseren´ voordat het verder verwerkt kan worden.
Restproduct gebruikt als kurk isolatie
Bij het uitsnijden van wijnkurken ontstaat een hoop restproduct. Dit wordt vervolgens vermalen tot korrels, waar onder andere isolatiemateriaal van wordt gemaakt.
Deze korrels worden als zodanig verkocht, maar worden ook op hoge temperatuur aan elkaar gesmolten. Door de hitte komt de wasachtige stof suberine vrij. Het stofje komt van nature voor in de boom en fungeert als natuurlijke lijm die de kurkkorrels bindt. Op deze manier worden de kurkplaten gevormd, ook wel geëxpandeerde kurk genoemd.
2. Isolatiewaarde van kurk
Lambda-waarde
Het belangrijkste om te weten bij isolatiemateriaal is de isolatiewaarde. Hoe lager die waarde, hoe beter het isoleert.
Kurk heeft een middelhoge isolatiewaarde: L-waarde 0.040 W/mK (Watt per meter Kelvin).
Lambdawaarde: De Lambdawaarde geeft aan hoe goed het materiaal zelf isoleert en de warmte tegenhoudt. Hoe lager de Lambdawaarde van een isolatiemateriaal, hoe beter.
Ter vergelijking; De lambdawaarde voor glaswol ligt tussen de 0,031 – 0,044 W/mK.
3. De voor -en nadelen van kurk isolatie
De voordelen van kurk isolatie
Nadelen van kurk isolatie
4. Wat kost kurk isolatie?
Kurkkorrels, platen en rollen
Je koopt kurk dus in de vorm van korrels of platen. Ook wordt kurk op rol verkocht. Welke optie voor jou geschikt is, hangt af van wat je isoleert (zie tabel).
Spuitkurk
Er is ook nog een wat minder bekende optie; spuitkurk. Hiermee kun je zowel je binnenmuren als de gevel isoleren. Het mengsel van kurkkorrels en (natuurlijk) acrylhars wordt in twee lagen rechtstreeks op de muur gespoten. Het resultaat is een isolerende en vochtwerende laag van 3-4 mm met een rustieke uitstraling.
Gevelkurk
Je buitenmuren isoleren met kurk is ook een optie. Gevelkurk is een kurkplaat met een hogere dichtheid en een esthetisch aantrekkelijkere look. Vergeleken met spuitkurk, heeft gevelkurk een veel grotere isolerende werking en gaat veel langer mee (spuitkurk moet na 10 jaar opnieuw). Dat maakt dit type kurk een interessantere optie. Samen met de materialen die nodig zijn voor het bevestigen van de platen, verschilt de m2 prijs van gevelkurk niet veel van spuitkurk.
Overzicht van de verschillende type kurk isolatie
| Korrels | Platen | Rol | Spuitkurk |
Geschikt voor |
|
|
|
|
Gemiddelde prijs per m2 |
| |||
Verkrijgbaar in |
|
|
|
|
Goed om te weten |
|
|
|
5. Hoe duurzaam is kurk isolatie?
Kurk is een van de meest duurzame isolatiematerialen. Dat komt omdat het gehele proces, van plant tot eindproduct duurzaam is:
Berekening
Bespaar 285 kilo CO2 per jaar door je muren van binnenuit te isoleren met kurk
De prijs op basis van kurk isolatie platen. Prijs is sterk afhankelijk van de dikte. Terugverdientijd is op basis van de baten bij normale muurisolatie.
Met Duurzaam Thuis maken we duurzaamheid vergelijkbaar en begrijpelijk. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande bronnen met autoriteit en wetenschappelijke methodes. En waar nodig berekenen of controleren we oplossingen zelf. We berekenen en testen oplossingen op 2 niveau's. Als eerste brengen we voor oplossingen de impact in beeld, met als belangrijkste indicator hoeveel bomen je hebt bespaard. En als tweede kijken we per product welke we de beste Duurzaam Thuis score geven.
De impact van oplossingen/productgroepen brengen we als volgt in kaart:
- Bomen bespaard: Met een Life Cycle Assessment (LCA) kan de volledige milieu-impact van de productie en van het gebruik in kaart worden gebracht. Wij focussen hier op de gemiddelde CO2 besparing per jaar bij een 2 persoonswoning ten opzichte van de "oude" situatie. Omdat CO2 niet altijd even aansprekend is, hebben we deze omgerekend naar de CO2 opname van bomen per jaar (22 kilo CO2).
- Kosten: Voor de prijs kijken we naar de gemiddelde prijs van de duurzame varianten. We hebben een backend koppeling met de meeste webshops voor de kosten, waardoor we gemakkelijk een gemiddelde kunnen inschatten.
- Terugverdientijd: hiervoor kijken we naar de prijs ten opzichte van de jaarlijkse besparingen. Een product dat 30 euro kost en waarmee je 60 euro aan energieverbruik terugverdiend heeft bijvoorbeeld een terugverdientijd van een half jaar.
- Gemak: Hierbij kijken hoe we hoe snel je een actie kan uitvoeren. We gaan er hierbij vanuit dat je wel een beetje handig bent. Voor jouw situatie kan dit een stuk hoger (of lager) liggen.
Op deze manier kan je zien welke oplossingen (bijvoorbeeld waterbesparende douchekoppen of energiezuinige koelkasten) voor jou het meeste opleveren, gezien de beperkte middelen die je hebt. Maar binnen productgroepen (zoals de waterbesparende douchekoppen) liggen de beste producten vaak heel dicht bij elkaar. En mensen vinden zaken als kwaliteit, jaren garantie en andere zaken ook belangrijk bij duurzaam producten. Om een scherpe vergelijking te maken binnen productgroepen hebben we daarom de Duurzaam Thuis score. We toetsen producten zelf en op basis van een aantal elementen geven wij deze score. Dit zijn:
- Kwaliteit: Op basis van reviews bij verschillende bronnen (bijv. coolblue, Amazon of de consumentenbond) en onze eigen ervaringen geven wij een oordeel. Dit is een gewogen gemiddelde van de verschillende bronnen. We baseren ons niet op 1 bron, tenzij het een heel vernieuwend product is met beperkte reviews. Op de ‘i” voor informatie rechtsboven de kwaliteitsbeoordeling kan je de bron vinden.
- Duurzaamheid: Dit meten we meestal in het verbruik van een specifiek product. Bij bijvoorbeeld een waterbesparende douchekoppen is dit in liters per minuut. Bij Koelkasten is het KwH per jaar. Op deze manier sluiten we aan op de hoeveelheden die vaak ook op deze producten staan. En blijven de producten onderling vergelijkbaar. Omdat we alleen de beste producten laten zien scheelt het soms maar heel weinig tussen de verschillende producten.
- Kosten: De prijsverschillen zijn tussen producten soms fors. Een waterbesparende douchekop heb je bijvoorbeeld voor 15 euro. Maar je hebt ze ook voor 100. euro. Wij wegen dit ook mee. De meeste mensen willen een product hebben met hoge kwaliteit en duurzaamheid, maar met een lage prijs.
- Kwalitatieve voor en nadelen: de bovenstaande punten dekten vaak niet de hele lading van een product. Soms is er een extra voordeel zoals de garantie die fors langer is, wat ook een teken is voor langere levensduur.
Alles is indicatief, afhankelijk van jouw exacte thuissituatie zullen reële besparingen wisselen. Zie ook onze verantwoording.