Zodra de zon gaat schijnen komt de natuur tot leven en werken dieren aan het bouwen van nesten en de uitbreiding van hun territorium. Zo gaat ook de kleine mier met zijn kolonie hard aan de slag in jouw tuin. Maar vergis je niet, 1 miertje lijkt onschuldig, maar een mier komt nooit alleen! Zodra de weg naar de voorraadkast gevonden is, kun je er zeker van zijn dat het hele legioen zal volgen.
Gelukkig zijn er manieren om de diertjes op natuurlijke wijze uit de buurt te houden. Het gebruik van chemisch bestrijdingsmiddelen is niet meer van deze tijd. Benieuwd wat het beste werkt? Lees dan verder.
1Wat is de beste natuurlijke mierenbestrijding?
Door preventief acties te ondernemen kun je voorkomen dat mieren op ongewenste plekken hun kamp opslaan. Uiteraard is dat beter dan mieren bestrijden. Zo kun je mieren in en om huis voorkomen:
Het is belangrijk om etensresten in de keuken goed af te sluiten en ervoor te zorgen dat het aanrechtblad schoon blijft.
- Zoetigheid is vooral een directe uitnodiging voor mieren, en dit geldt ook voor de tuintafel.
- Mieren houden van rottend materiaal in de tuin, dus zorg ervoor dat oud hout en bladeren verwijderd worden.
- Sluit vuilcontainers buiten en afvalbakken in de keuken goed af, want hier vinden mieren hun ware voorraadschuur.
Volgens Milieucentraal nestelen mieren vooral onder tegels. De beestjes gebruiken de tegels als dak boven hun hoofd, en de tegels worden in de zomer lekker warm. Kortom: minder tegels in de tuin, betekent minder mieren.
Minder tegels biedt nog meer voordelen:
- Regenwater kan makkelijker de bodem in zakken.
- De tuin blijft op warme zomerdagen koeler.
- Er is meer ruimte voor planten, waardoor vogels, bijen en vlinders vaker komen.
Mieren gebruiken feromonen om elkaar en hun route naar voedsel te vinden. Door dit spoor te verstoren kun ze dus behoorlijk in de war brengen en zo mieren verjagen.
Dit kun je doen door andere sterke geuren te verspreiden:
- Strooi wat peper (zwarte, witte, of cayenne maakt geen verschil) en ze zullen uit de buurt blijven.
- Munt in welke vorm dan ook houdt mieren eveneens weg. Je kunt blaadjes munt verkruimelen of een zakje muntthee openknippen en de inhoud over de vaste route van de mieren strooien.
- Je kunt ook tandpasta of mondspoelmiddel met een sterke pepermuntsmaak en -geur sprenkelen.
Naast de genoemde geurstoffen is koffiedik ook een effectief middel om mieren natuurlijk te bestrijden.
- Meng het met wat tuinaarde en strooi het op plekken waar je mieren wilt weren.
- Het bijkomende voordeel: koffiedik is goed voor je planten én katten hebben er een hekel aan. Twee vliegen in één klap.
- Persoonlijk heb ik ook goede ervaringen met gemalen koffie. Ik strooi het bij de deuropening, waar mieren vaak binnenkomen, en ververs het elke week.
Net als veel andere insecten, zoals slakken en pissebedden hebben mieren een hekel aan koper. Ze zullen er niet overheen gaan. Probeer het volgende om mieren natuurlijk te bestrijden.
- Plak kopertape langs de drempel en ze zullen een andere route kiezen.
- Muntjes van vijf cent schijnen hetzelfde effect te hebben (koper). Er lijkt wat roest nodig te zijn voordat de koper effectief is. We horen wisselende reacties over de effectiviteit van de muntjes. Wat is jouw ervaring?
- Door een grens van talkpoeder te maken kunnen de mieren ook niet verder lopen. Het poeder plakt namelijk aan hun pootjes.
- Krijtpoeder werkt op dezelfde manier. Strooi het op de routes van mieren en ze gaan er niet meer langs.
- Diatomeeënaarde kan je hier ook voor gebruiken. Dit is een niet giftige substantie die is gemaakt van geplette en vermalen fossielen van diatomeeën (algen).
We noemden ze net al: de bladluizen.
- Door bladluizen aan te pakken, verminder je de kans op mieren in je tuin en huis.
- Lees hier hoe je bladluizen bestrijden kunt op een natuurlijke manier.
Het is raadzaam om de voegen van tuintegels dicht te houden.
- Dit doe je door regelmatig te vegen en eventueel wat extra voegzand in te vegen.
- Maak voor de zomer een rondje in huis met de kitspuit om kieren en spleetjes binnenshuis goed af te dichten.
- Zie ook ons artikel over tochtstoppers.
Met behulp van voor mensen onhoorbaar ultrasoon geluid kun je mieren op afstand houden. Dit is een relatief nieuwe methode om mieren te bestrijden.
Je verjaagt niet alleen mieren, maar ook andere vormen van ongedierte, wat zowel een voordeel als een nadeel kan zijn:
Zo is het fijn dat je ook slakken uit je tuin houdt, maar je wilt natuurlijk wel de spinnen en lieveheersbeestjes in je tuin houden!
De recensies tot nu toe zijn echter niet heel positief. We zijn benieuwd naar jouw ervaring.
Goed om te weten:
- Het bereik is tussen de 80 en 120 vierkante meter.
- Geluidsgolven tot 65 kHz (voor mensen niet hoorbaar) zorgen ervoor dat plaaginsecten het onplezierig vinden om in de buurt te komen.
Aan de slag: Bestel hier de beste natuurlijke middelen tegen mieren
Diatomeeënaarde - 250g
Kopertape - tegen slakken
Pepermunt Etherische Olie - 10ml
2. Buiten mieren bestrijden met planten en kruiden
Mieren in de tuin vormen doorgaans geen probleem en zijn zelfs nuttige opruimers. Mieren buiten bestrijden houdt dan ook vooral in dat je de mieren populatie een beetje onder controle houdt.
Een mooie manier om dat te doen is kruiden en planten te planten waar mieren een hekel aan hebben.
Plaats de kruiden of planten tegen mieren in enkele strategisch geplaatste potten of op slimme plaatsen in de tuin.
Dit zijn een aantal planten die mieren op afstand houden:
Bloemen als natuurlijke bestrijding
Naast kruiden en planten, zijn er ook bloemsoorten die je kunt inzetten om mieren natuurlijk te bestrijden, waaronder:
- Afrikaantjes
- Goudsbloem
3Een mierennest in je tuin? Dit kun je doen (zonder gif)
Is de mieren populatie volledig uit de hand gelopen? Dan is wegjagen van de beestjes misschien niet meer genoeg en zul je aan de slag moeten en het mierennest bestrijden.
Hierbij hoef je niet meteen naar chemische middelen te grijpen. Er zijn diverse milieuvriendelijke alternatieven om een mierennest te verwijderen.
De mier heeft weinig natuurlijke vijanden.
- Voor veel vogels zijn mieren echter wel een goede voedingsbron.
- Kippen vinden mieren ook heerlijk. Heb je de ruimte voor een paar kippen in je tuin? Dan is je mierennest zo verdwenen.
- Een andere natuurlijke vijand van de mier zijn aaltjes. Deze infecteren de mieren en doden hen. De aaltjes planten zich voort en de nakomelingen gaan opnieuw op zoek naar prooien.
Soms is het mogelijk om het mierennest te verwijderen en verplaatsen:
- Zoek het nest: De ingang van een mierennest is meestal een klein hoopje fijn zand, maar vaak zijn er meerdere uitgangen, waardoor het moeilijk te vinden is.
- Schep het nest uit: Als je weet waar het nest zit, schep je het hele nest uit en zet je het op een plek waar bijvoorbeeld kippen of andere vogels leven.
In je gazon ga je natuurlijk liever niet een mierennest uitscheppen. In plaats daarvan kun je het volgende proberen:
- Een bloempot met aarde te vullen en deze omgekeerd op het mierennest te zetten.
- Binnen 14 dagen hebben de mieren hun nest gemaakt en eitjes gelegd in de pot.
- Je kunt nu de gehele pot met het mierennest verwijderen en verplaatsen.
Met kokend water kun je de mieren doden, maar dit is meestal alleen nodig als laatste redmiddel.
LET OP: Probeer altijd eerst andere methodes om de mieren te verjagen of te verplaatsen, om insectensterfte te helpen voorkomen.
- Zet een grote bloempot op het nest.
- Giet kokend water langs de pot, wacht enkele minuten en keer de pot om.
- De mieren zullen in de pot kruipen om aan het water te ontsnappen.
- Verplaats de pot naar een plek in het bos, park, of een gebied met veel vogels.
- Een andere manier is om kokend water in alle uitgangen van het nest te gieten en dit enkele dagen te herhalen.
- Let op: je bereikt vooral de bovenste kamers in het nest. Eitjes van mieren liggen vaak dieper, waardoor mieren later alsnog op kunnen duiken.
4. Is mieren bestrijden nodig? En waarom?
Niet elke mier is een plaag – maar soms is ingrijpen nodig. Dus voordat we duiken in de natuurlijke oplossingen om van mieren af te komen, moeten we ons eerst eens afvragen: is het wel nodig om mieren te bestrijden?
In kleine aantallen zijn mieren meestal onschuldig. Maar in grote groepen kunnen ze wél problemen veroorzaken. Bijvoorbeeld:
- Ze graven enorme gangenstelsels onder je terras of tuin, wat verzakkingen kan geven.
- Ze houden bladluizen als ‘vee’ en helpen deze verspreiden, wat slecht is voor je planten.
- En in huis? Daar wil je ze liever niet. In grote aantallen kunnen ze bacteriën op je eten achterlaten. In extreme gevallen zou je daar ziek van kunnen worden, maar dat komt gelukkig zelden voor.
Mieren bestrijden in 2025: Let op exotische soorten
Door klimaatverandering kunnen worden er steeds meer exotische miersoorten in Nederland gezien. En die kunnen wél meer overlast geven.
Klimaatverandering heeft invloed op de verspreiding van exotische soorten in Nederland. Door stijgende temperaturen kunnen soorten die oorspronkelijk niet in Nederland thuishoren, zich hier vestigen en zich snel uitbreiden.
Deze zogenaamde ‘invasieve exoten’ kunnen schadelijk zijn voor de inheemse flora en fauna, de economie en de volksgezondheid.
Een voorbeeld van een invasieve exoot is de Argentijnse mier. Deze soort vormt zogenaamde ‘superkolonies’ die moeilijk te bestrijden zijn en kunnen leiden tot overlast in tuinen en gebouwen.
Ook het mediterraan draaigatje en de plaagmier zijn bekende exotische mieren die lastig kunnen zijn.
Dus: Mieren in de tuin? Geen reden tot paniek – tenzij het er heel veel zijn of je de exotische soorten herkend. In huis? Beter voorkomen dan genezen.
5. Mieren bestrijden: Wat je NIET moet doen
Een aantal huis-tuin-en keuken trucjes die vaak worden gebruikt, kunnen onnodig schade brengen aan de natuurlijke omgeving:
1. Plaats GEEN mierenlokdoosjes – Zo´n mierenlokdoos klinkt misschien onschuldig, maar is voor mens en milieu af te raden. In de doosjes zit namelijk een flinke hoeveelheid imidacloprid die in potentie met gemak miljoenen insecten doodt, zo waarschuwt de Vogelbescherming.
2. Gebruik GEEN azijn en zout – Mieren bestrijden met azijn, raden we af. Je planten en andere insecten gaan hier namelijk ook aan dood. Daarnaast is de kans erg klein dat je de gehele mierenplaag hiermee laat verdwijnen. Voor zout tegen mieren geldt hetzelfde als voor azijn tegen mieren: wij raden dit af.
Kies voor een duurzame optie zoals eerder op deze pagina beschreven.
If you can’t beat them, join them
Als alle bovenstaande tips niet werken, dan zit er niets anders op er het beste van te maken.
Gebruik de mieren bijvoorbeeld als educatief project. Dit is niet alleen leuk voor kinderen, maar ook erg fascinerend voor volwassenen om meer te leren over het leven van mieren en hun indrukwekkende bouwkunsten!
Zo maak je een mierenbak:
- Benodigdheden: Zorg voor een glazen bak (bijvoorbeeld een aquarium of een doorzichtige bloempot), wat tuinaarde en een mierennest in je tuin.
- Plaatsing van de bak: Vul de bak met tuinaarde en zet hem omgekeerd boven op het mierennest. Zorg ervoor dat de bak stevig staat en goed afsluit, zodat de mieren niet ontsnappen.
- Wachten op actie: Binnen ongeveer twee weken beginnen de mieren hun tunnels te bouwen. Het is een fascinerend proces en je krijgt een goed uitzicht op hun activiteit.
- Observatie: Kijk hoe de mieren hun gangen graven en hun kolonie opbouwen. Het is geweldig om te zien hoeveel werk deze kleine diertjes kunnen verzetten!
Lees hier meer over alle andere insecten in huis.
6. Veelgestelde vragen over het natuurlijk bestrijden van mieren
1. Wat als je rode mieren tegenkomt?
De rode steekmier (ook wel rode bosmier) komt voor in Nederland – vooral in bossen, maar soms ook in tuinen.
Ze kunnen bijten en spuiten daarbij een beetje mierenzuur in de huid. Dat geeft een branderig gevoel en kan een rode bult veroorzaken.
Let op: rode mieren zijn belangrijke opruimers in de natuur. Zit het nest niet in de weg? Laat ze dan met rust. Verplaatsen is altijd beter dan vernietigen.
2. Hoe herken je een mierennest?
Een mierennest herken je aan kleine hoopjes zand, vaak tussen de tegels of in het gras. Soms zie je één ingang, maar meestal zijn er meerdere uitgangen verspreid over een groter gebied.
Let ook op mieren die steeds op dezelfde plek lopen – dat kan je naar het nest leiden.
3. Wat kan ik doen aan vliegende mieren?
Als je ineens een wolk mieren ziet vliegen, dan is dat de bruidsvlucht. Alleen mannetjes en jonge koninginnen krijgen tijdelijk vleugels om zich voort te planten.
Daarna sterven de mannetjes en zoeken de koninginnen een plek voor een nieuw nest.
Tip: Zet gewoon ramen en deuren open. Meestal zijn ze binnen een paar uur weer verdwenen.
4. Waarom werken geuren tegen mieren?
Mieren gebruiken hun voelsprieten om geursporen te volgen. Dat is hoe ze elkaar de weg wijzen naar voedsel of het nest.
Daarom werken sterke geuren goed om ze te verwarren of te weren.
5. Hoe weet je met welke mier je te maken hebt?
De meeste mieren in Nederland zijn zwart of donkerbruin, klein (2-5 mm), en onschuldig. Maar er zijn uitzonderingen:
- Rode mieren bijten en spuiten zuur: liever verplaatsen dan doden.
- Gele mieren vind je vaak onder stenen, ze doen niks.
- Exotische soorten zoals de Argentijnse mier of het mediterraan draaigatje zijn zeldzaam, maar lastig te bestrijden en soms agressiever.
Heb je het idee dat je met een exotische soort te maken hebt? Maak een foto en raadpleeg een specialist (bijvoorbeeld via een natuurorganisatie of het KAD.nl).