Sommigen doen het met plezier, maar zeker kinderen hebben er vaak een hekel aan: afwassen. Onhandig ploeteren in steeds bruiner sop is voor velen reden genoeg om een vaatwasser aan te schaffen. Maar wat is nu eigenlijk duurzamer qua watergebruik: de vaatwasser of de handwas? We vergelijken de twee met elkaar.

vaatwasser of handwas

Vaatwasser of handwas: de vaatwasser onder de loep

Vaatwassers zijn niet heel duurzaam, al zijn er steeds meer ecovriendelijke versies op de markt die het wat beter doen. Waarom een vaatwasser niet erg duurzaam is heeft met meerdere dingen te maken.

  • De productie van een vaatwasser kost veel meer energie dan die van een teiltje. Een vaatwasser is simpelweg groter en daarom moet het product bezorgd worden, wat voor meer vrachtvervoer zorgt. Niet erg milieuvriendelijk, want meer vrachtvervoer betekent meer CO2-uitstoot.
  • De onderdelen van een vaatwasser kunnen niet altijd hergebruikt worden. Sommige delen van de machine gaan gewoon stuk en worden weggegooid.  Dat levert ook een ander nadeel op: extra kosten.

‘Per keer wordt er bij de vaatwasser tussen de vijftien en twintig liter water gebruikt’

  • Het waterverbruik is natuurlijk de grootste reden waarom een vaatwasser vergeleken met handwas minder duurzaam is. Afhankelijk van het soort vaatwasser, wordt er per afwas tussen de vijftien en twintig liter water gebruikt. Bij zuinige machines is dat zo’n tien liter. Ook voorspoelen, warm of koud, kost enkele liters.
  • De temperatuur waarop de vaatwasser wast is vaak erg hoog Hoewel er vaatwassers op de markt zijn die kunnen wassen op veertig tot vijfenvijftig graden, wassen veel oude machines nog op zeventig tot vijfennegentig graden. Dit is voor de normale afwas nogal overbodig. 
  • De hoeveelheid afwasmiddel die een vaatwasser gebruikt is vaak meer dan nodig. Bovendien is vaatwasmiddel vaak vervuilender dan normale afwasmiddelen. Ze bevatten vaak meer glans- en bleekmiddelen die slecht zijn voor het milieu. 

Duurzamer wassen met de vaatwasser

Het kan gelukkig ook wat duurzamer qua vaatwassers. Als je vaatwasser en handwas vergelijkt, wint de handwas nog steeds, maar met wat aanpassingen kun je ecovriendelijker wassen. Ten eerste is het belangrijk om te weten wat voor vaatwasser je hebt. Volgens de Consumentenbond  loont vervangen vooral als je vaatwasser dertien jaar of ouder is. Andere tips bij het aanschaffen van een (nieuwe) vaatwasser:

  • Let altijd op het energielabel en kies voor energielabel A. Dat is het beste voor het milieu en dus het meest duurzaam. Kijk ook wat voor soort vaatwasser het beste bij jouw huishouden past. Een kleinere versie is handiger en duurzamer als je alleen of met zijn tweeën woont.
  • Kijk of de vaatwasser gebruik maakt van de zogenoemde zeoliettechniek, dat is een duurzame manier om je vaat te laten drogen. 
  • Een tweedehands vaatwasser kopen kan ook, kijk bijvoorbeeld eens op Marktplaats. Wel is het belangrijk om wederom op het energielabel te letten en te vragen hoe oud de vaatwasser is. Als je ‘m lang kunt gebruiken, is dat natuurlijk duurzamer dan na een paar jaar weer een nieuwe moeten kopen.
  • Heb je een zonneboiler? Als je een vaatwasser met een gedeeltelijke hotfill hebt, kun je ervoor kiezen om het water dat de vaatwasser gebruikt via de zonneboiler op te laten warmen.
Ook zijn er kleine dingen die je kunt doen. Denk aan ecologische vaatwasblokjes (zonder plastic eromheen of een oplosbaar middel) en ecologisch vaatwasmiddel/zout om je vaatwasser mee schoon te maken.

Vaatwasser of handwas: de vaatwasser met hotfill

Sommige wasmachines hebben een eigen warmwateraansluiting. Deze machines worden ook wel hotfills genoemd. Deze afwasmachines besparen een hoop energie vergeleken bij vaatwassers die worden gevoed door elektriciteit opgewekt met een aardoliecentrale. De olie in de centrale moet eerst omgezet worden in elektriciteit en vervolgens naar het huishouden vervoerd worden. Tijdens dit proces gaat bijna de helft van de opgewekte energie verloren.

‘Een hotfill-aansluiting kan het energieverbruik tot 25% verlagen’

Een hotfill is aangesloten op de warmwatervoorziening van het huis. Deze cv-ketels of boilers werken op gas, of in een gunstiger geval, op zonne-energie of stadsverwarming. De betreffende energiebron kan in dit geval gelijk gebruikt worden om water te verwarmen. Een hotfill-aansluiting kan het energieverbruik tot 25% verlagen, mits het warme water door een hoog rendement ketel wordt voortgebracht. Als er ook nog van groene stroom of stadsverwarming gebruik wordt gemaakt, kan de energiebesparing oplopen tot 30% per afwasbeurt. Dit in vergelijking met een normale afwasmachine.

Vaatwasser of handwas: afwassen met de hand

Afwassen met de hand is over het algemeen beter voor het milieu, zeker vergeleken met een vaatwasser. Er wordt zuiniger met water, maar vooral energie omgesprongen. Wel is het belangrijk om op deze punten te letten als je de handwas doet:

  • Was af in een teiltje. De gootsteen is vaak groter en dieper en heeft dus meer watervulling nodig. Een teil is kleiner en bovendien ook hygiënischer. Vul deze met goed heet water uit de kraan. Was nooit af onder een lopende kraan. Dit verspilt liters water en energie.
  • Gebruik voor een normale afwas één theelepel geconcentreerd afwasmiddel. Meer toevoegen kan altijd nog. Als het schuim verdwenen is, betekent dat trouwens nog niet dat het afwasmiddel uitgewerkt is. Voeg pas meer toe, als het vuil moeilijk loskomt.
  • Neem niet te gauw nieuw water. Alleen bij hele grote vaten is waterverversing nodig.
  • Spoel zo veel mogelijk voor met koud water af. Alleen bij echt smerige vaat is voorwassen met warm verstandig.
  • Gooi afwaswater nooit zomaar in de tuin of op straat, dit is zeer milieuvervuilend en werkt insectensterfte in de hand. Spoel het water altijd door de gootsteen.
vaatwasser of handwas
Vaatwasser of handwas: hoe was jij de vaat af en heb je nog tips? We horen het graag in de reacties.

Eco Living Afwasborstel

Ecologische afwasborstel met vervangbare kop. Gemaakt van gerecycled materiaal in plaats van plastic.

Sonett Eco Spons

Was je liever af met een sponsje? Deze ecologische versie van Sonett is een duurzame optie.

Eco Vaatwastabletten

Milieuvriendelijke vaatwastabletten met ecologische folie om de tabletten heen in plaats van plastic.

Gerelateerde artikelen

Keuken
Duurzaam wonen

Duurzame keuken

Wat betekend Duurzaam Wonen voor de Keuken? Overzicht en tips voor het vergroten van de duurzaamheid in de keuken. Gids voor een duurzame keuken.

Lees verder
Water besparen thuis
Duurzaam wonen

Water besparen

Water Besparen in huis. Elke dag gebruiken we per persoon gemiddeld zo’n 120 liter water. Tips om water te besparen. Slimmer omgaan met ons kraanwater.

Lees verder