Oud brood? Niet weggooien!

Geplaatst op 04 september 2012 in Lifestyle

 Zelfs Hoogleraar Duurzaamheid aan de Universiteit van Amsterdam Louise Fresco pleit al voor het verkopen van ‘oud’ brood. Brood van een dag oud is nog prima te eten. Supermarkten gooien het overgebleven brood aan het eind van de dag nu vaak gewoon weg. Pure verspilling. Op kleinere schaal gebeurt dit ook in huishoudens. Wij zijn de grootste broodeters van Europa en daardoor hebben we ook veel te maken met ‘oud brood’. Het belandt meestal in de prullenbak. Niet doen, want er is nog zoveel te doen en te maken met oud brood.


We hebben een aantal mogelijkheden op een rijtje gezet. Als er geen specifieke broodsoort wordt genoemd, kun je elk type oud brood gebruiken voor het gerecht.

Opbakken

  • Toast het brood in een klassieke broodrooster: smeer er een beetje roomboter op als het brood nog warm is en strooi er zout en peper op. Of snijd het geroosterde brood in reepjes voor bij het avondeten.
  • Opbakken in de pan: Smeer wat olijfolie op beide zijden van het brood en bak deze even in een hete pan. Wel opletten, want het kan snel verbranden.
  • Stokbrood in de oven: stokbrood wordt snel oud. Om het brood weer knapperig te maken kun je het insmeren met wat water en even bakken in de oven.

Croutons

  • Croutons uit de oven: snijd de korstjes van een sneetje brood en smeer het aan beide zijden in met olijfolie. Snijd het brood in kleine vierkantjes en leg ze op een met bakpapier beklede bakplaat. Zet ze 3 kwartier in een oven van 150C. Laat de croutons afkoelen en strooi ze over de salade. Ze zijn in een afgesloten bakje ongeveer twee weken te bewaren.
  • Met een smaakje: snipper knoflook en doe dit in de olie. Laat het even staan voordat je het brood hiermee bestrijkt. Of bestrooi de croutons op de bakplaat met kruiden, die je lekker vindt, voordat ze de oven in gaan. Of strooi een handje vers gehakte peterselie over de gebakken croutons.
  • Soldaatjes: een klassiek Nederlandse bereiding. Snijd het oude brood in blokjes of reepjes (de zgn soldaatjes). Verhit ruim boter of olie in een koekenpan op hoog vuur en bak hierin het brood. Schep het brood uit de pan en laat het uitlekken op keukenpapier. Strooi er een beetje zout over. Direct gebruiken over salades, soepen of groenten of donker bewaren in een afgesloten bakje.

Paneermeel

  • Zelf paneermeel maken: niet alleen met witbrood. Pitjesbrood bv geeft een minder neutraal, maar heerlijk paneermeel. Snijd de donkere korstjes van de sneetjes oud brood en leg ze op een met bakpapier beklede bakplaat (niet de korstjes, maar het brood). Schuif de bakplaat in een op 150C voorverwarmde oven. Laat het brood drogen totdat het helemaal hard en crispy is. Dit duurt ongeveer een half uur. Doe de sneetjes in de keukenmachine en maal ze tot paneermeel. Op rol ze met een deegroller tot paneermeel. Het is, mits goed gedroogd, lang te bewaren.
  • Toepassingen paneermeel: met paneermeel kun je alle kanten op. Door het gehakt, als laagje om vlees, voor zelfgemaakte kroketjes, in de gevulde paprika’s, op de bodem van een hartige taart (om het vocht te absorberen) of een knapperig laagje op een ovenschotel.
  • Visje met paneermeel: maak paneermeel op bovenstaande manier. Doe een paar eetlepels paneermeel in een schaal en roer er peper, zout en tijm doorheen. Voeg dan een paar eetlepels olijfolie toe en roer alles goed door elkaar. Leg drooggedepte witvisfilets op een met bakpapier beklede bakplaat of braadslee en verdeel het paneermeelmengsel over de visjes. Schijfje citroen er boven op en dan ongeveer 20 minuten in een oven van 200C. Heel lekker!

Broodballetjes

  • Vegetarische variant voor in de soep: klop 2 eieren los met peper, zout en nootmuskaat. Week 100gr oud brood in een beetje melk. Knijp het geweekte brood uit en meng het door het eiermengsel. Rol er balletjes van en rol deze door het paneermeel. Bak de balletjes in een beetje olie lichtbruin.
  • Semmel-Knodel uit Oostenrijk: lekker bij zuurkool. Snipper een ui en hak een paar takjes peterselie. Bak deze kort in een koekenpan met een beetje olie. Week 500 gr oud brood zonder korstjes in 250 ml warme melk. Voeg de uien en peterselie toe. En roer er 5 eieren doorheen. Laat dit 20 minuten staan voordat je er ballen van rolt. Kook deze knodel 20 minuten in een zachtkokende bouillon van tabletten. Lekker met een champignonsausje.

Wentelteefjes

  • Klassiek recept voor pain perdu, zoals de Fransen het noemen: klop 3 eieren los met 250 ml melk, een theelepel kaneel of vanillesuiker. Haal 8 sneetjes aan beide zijden door het eierenmengsel en leg ze op een stapel op een bord. Giet de rest van het eierenmengsel over de stapel brood. Verhit wat boter in een koekenpan en bak de wentelteefjes aan beide zijden lichtbruin. Bestrooi ze daarna met suiker, poedersuiker of stroop.
  • Hartige variant: Gebruik geen kaneel of (vanille)suiker, maar voeg peper en zout aan het eierenmengsel toe. En laat de suiker of stroop achterwege.
  • Luxe variant: klop 3 eieren los met 3 eetlepels slagroom, 2 eetlepels maple syrup, een theelepel kaneel en een mespuntje nootmuskaat. Haal de sneetjes brood door het mengsel en bak ze om en om in een koekenpan met wat boter. Lekker met gebakken (oude) banaan.

Snacks uit de oven

  • Bruschetta: rooster een sneetje brood en wrijf er met een doorgesneden teentje knoflook over heen. Dit is de basis voor een bruschetta. Traditioneel belegd met tomaten, mozzarella en basilicum. Maar je kunt ze beleggen met alles wat je lekker vindt.
  • Stokje uit de oven: Neem een oud stukje stokbrood en leg er wat plakjes brie of andere kaas op. Smeer er een lepeltje abrikozenjam of honing over en bestrooi met tijm. Een paar minuutjes onder een hele grill.

Tosti’s

  • De traditionele tosti: smeer boter op twee oude sneetjes brood. Leg een snee met de beboterde kant naar beneden en beleg met ham en kaas. Leg het andere sneetje er bovenop met de boterkant naar boven. Bak de tosti in de pan, met een wafelijzer of tussen de grill.
  • Vele variaties: ham-kaas-ananas, chorizo-gegrilde courgette, kip-mango chutney, geitenkaas-honing-walnoten, ham-gorgonzola, chocopasta-banaan, kaas-piccalilly, kaas, prei etc
  • Croque monsieur: tosti op z’n Frans. Klop 2 eieren los met 200 gr geraspte gruyere, een halve theelepel mosterd en een snufje cayenne peper. Verdeel het mengsel over 4 oude geroosterde sneetjes brood, leg op elk een plak gekookte ham en plaats op elke boterham weer een sneetje. Goed aandrukken en de buitenkant besmeren met boter. 10 minuten in een oven op 200C. Bon appetit!
  • Croque madame: bak een eitje en leg dat bovenop de croque monsieur.

Broodsalade

  • Panzanella, uit Italie: meng 1 dl water met 1 eetlepel azijn. Leg 4 plakken stevig brood in een diep bord en schenk het water en azijn mengsel er over heen. Laat dit een tijdje weken. snijd ondertussen een rood uitje in dunne plakjes. Ontvel 4 stevige rijpe tomaten en snijd deze in partjes. Schil een halve komkommer, halveer in de lengte en snijd in dunne plakjes. Meng de groenten en bestrooi met zout en peper. Snijd het brood in grote stukken, leg het op de groenten en meng voorzichtig. Leg er een paar blaadjes basilicum bij en laat de salade een uur rusten in de koelkast.
  • Pappa al pomodoro, een voorgerecht: Ontvel een kilo rijpe smaakvolle tomaten (bv roma) en snijd ze in parten. Doe een beetje olijfolie in een pan en laat de tomaten samen met een teenje knoflook uit de pers, peper en zout 15 min stoven. Neem 8 sneetjes droog bruin brood. Doe ze even kort in de broodrooster en snijd ze daarna in stukjes. Doe de stukjes brood in de tomatensaus, voeg 300 ml bouillon van een tablet toe en laat dit zachtjes sudderen tot het vocht grotendeels verdampt is (ongeveer 20 min). Serveer het voorgerecht met verse basilicum op kamertemperatuur.

Soep

  • Portugese broodsoep: Plet 3 tenen knoflook en doe ze samen met een bosje koriander, sap van een citroen en een theelepel grof zeezout in een soep terrine of pan. Plet de ingrediënten met een houten lepel en giet er 75 ml olijfolie over. Roer alles goed door elkaar. Pocheer 4 eieren in een pan lichtkokend water. Haal de eieren er uit en giet een kleine liter pocheerwater bij het koriandermengsel. Prop de schaal vol met stukken stevig oud brood en leg de gepocheerde eieren er boven op. Laat het 5 minuten staan voordat je de soep serveert. Een lekker lunchgerecht.
  • Bier-broodsoep uit België: Snipper een uitje heel fijn en fruit het in een pan met boter. Roer hier 1 eetlepel tomatenpuree doorheen en voeg 300 ml water, een vleesbouillontablet, 200 ml donker bier, een theelepel tijm en een stukje foelie (eventueel te vervangen door een mespuntje nootmuskaat) toe. Laat deze soep ±5 min koken. Snijd de korstjes van twee sneetjes oud bruin brood en verkruimel de rest. Roer de kruimels door de soep en laat nog een paar minuutjes koken. Serveer met verse peterselie.

Pizza

  • Van Turks brood: Beleg een (half) turks brood van een dag oud met de ingrediënten die je normaliter op een pizza zou gebruiken en bak het geheel in de oven.
  • Van sneetjes witbrood: Leg een aantal sneetjes oud witbrood op een bakplaat dichte tegen elkaar aan. Beleg ook deze met ingrediënten die je lekker vindt. Na 20 min in een oven van 200C heb je een prima pizza.
  • Uit de pan: De sneetjes oud brood kun je ook in een koekenpan met boter dicht tegen elkaar leggen. Daarbovenop de pizza ingrediënten. Laat de ‘pizza’ zachtjes bakken tot de kaas bovenop gesmolten is. Dit is een mooie manier om ook andere restjes uit de koelkast op te maken.

Toetjes

  • Engelse broodpudding: Warm de oven voor op 180C. Verkruimel 6 tot 8 sneetjes brood in een ovenschaal. Smelt 2 eetlepels boter en sprenkel dit over het brood. Meng in een schaal 4 eieren, 450 ml melk, 150 gr suiker, 1 theelepel kaneel en 1 theelepel vanille-extract. Schuif de schaal in de oven en bak ongeveer 45 minuten.
  • Variaties op bovenstaand gerecht: voeg geraspte kokos, rozijnen of noten toe.
  • Hollands broodschoteltje: Ontkorst zes sneetjes oud brood en besmeer ze aan beide zijden met wat boter. Kook een snel appelmoesje met 500 gr zure appels, 200 ml water en 75 gr suiker. Leg een laagje van 2 sneetjes brood in een kleine ovenschaal. Smeer daaroverheen een laag appelmoes en leg daarop weer 2 sneetjes brood. Zo om en om. De laatste laag moet bestaan uit twee goedbesmeerde sneetjes brood. Meng 25 gr suiker met een theelepel kaneel en strooi dit mengsel bovenop de schotel. Zet het in een warme (200C ) oven totdat het bovenste laagje knapperig is. Je kunt natuurlijk ook kant en klare appelmoes gebruiken voor dit gerecht.

Dit is nog maar een greep uit alle mogelijkheden. Eigenlijk is oud brood dus een geweldig product waarmee je de lekkerste dingen kunt maken. Weggooien is vanaf nu dus echt zonde! Als je denkt dat er een lekker gerecht met oud brood ontbreekt, laat ons het dan hieronder weten.

Reacties (10)
Marjo
13/01/15 • 18:22

Oud brood over? maak er “vingers” van rooster deze in oven of broodrooster en geef ze samen met een kaasdip (smeerkaas)of chocodip mee als tussendoortje op school.

Micha
24/04/15 • 09:15

Vegetarische broodburgers:

Oud brood met korst in kleine stukken snijden, overgieten met warme groentebouillon. Let op niet te veel, het mag niet pappig worden. Is het toch te pappig voeg dan paneermeel bij. Voeg klein gesneden stukjes ui, paprika of anders toe aan het mengsel, maak op smaak met kruiden, mosterd, zout etc. Goed doorkneden en laten afkoelen. Maak er burgers van, of worsten of draai er balletjes van. Bak ze bruin in een koekenpan. Ook koud lekker!

Renate
19/06/15 • 09:42

Je kunt oud brood ook super goed gebruiken als bodem voor een taart. Zowel hartig als zoet is lekker te combineren.
Erg leuk dit artikel. Nu maar hopen dat mensen uit hun comfortzone durven te komen.
Het is voor veel mensen toch spannend om iets nieuws te proberen. Vaak als ze merken hoe simpel, lekker en besparend het is zijn ze overtuigd.

Esther
18/08/15 • 14:21

Broodsouffle! Bijvoorbeeld uit ‘Koken met moeder aarde’.

sib
25/09/15 • 20:56

Ik gebruik oud brood vaak door mn köfte turkse gekruide gehakt balletjes het liefst wit brood zonder korstjes.brood even laten weken in melk.dan door het gehakt kneden samen met de kruiden ik maak meestal veel zodat manlief het de volgende dag meekan nemen op brood naar zn werk.ik gebruik 500gram gehakt en ik werk met lepels kwa kruiden toe voegen ik gebruik een desert lepel van alles.gemalen komijn zwarte peper teentje knoflook geperst,grovve paprika vlokken (pul biber ) zwarte peper zout,1ei en een geraspte ui.goed doorkneden samen met de geweekte boterhammen.en dan platte ovale balletjes maken en bakken in olie heerlijk met witte rijst of friet.

Perry
24/12/15 • 10:51

Oud brood in blokjes van een centimeter snijden, zachtjes smoren/opbakken met gewelde krenten en rozijnen en kleine appelstukjes. Warm serveren met kaneel en (poeder)suiker. Vroeger met enige regelmaat gegeten. Tegenwoordig komen de sneetjes brood rechtstreeks uit de diepvriezer, dus hoogstzelden oud brood meer…

ed
16/03/16 • 16:54

Ik zoek iets over brood piraatjes die men vroeger bij de spinazie at.

Ichikawa
16/08/17 • 11:31

Klinkt heerlijk, ik ga dit proberen te maken! Bedankt!

Elma
14/01/18 • 22:46

Vanavond uitgeprobeerd en we vonden het echt lekker. Dankjewel voor delen!

22/01/18 • 09:45

De broodpiraatjes waar Ed op doelt heetten bij ons soldaatjes. Als je (gebakken) soldaatjes googelt komen de recepten tevoorschijn.
Het zijn rechthoekige stukjes gebakken oud brood. Volgens mij dezelfde bereidingswijze als croutons, maar dan grotere stukken.

Plaats hier uw reactie
Bij Duurzaam Thuis kun je alles lezen over duurzame oplossingen in en rondom het huis. Naast het bieden van overzicht proberen we per onderwerp tips te geven om zelf concreet aan de slag te kunnen!
DuurzaamThuis nieuwsbrief
* = verplicht veld