Huizen zijn tegenwoordig steeds beter geïsoleerd. Dat is goed nieuws, maar luchtverversing neemt daardoor wel af. En dat is slecht nieuws: frisse lucht in huis is heel belangrijk. Mechanische ventilatie is een goede oplossing. Een wtw (warmterugwinning) ventilatiesysteem gebruikt de temperatuur van uitgaande lucht om de temperatuur van binnenkomende lucht te beïnvloeden. Daarmee kan tot wel 90% van de energie worden hergebruikt. Maar wtw ventilatie heeft meer voordelen. Wij zetten ze hieronder op een rijtje.
1. Hoe werkt wtw ventilatie?
Een warmte terugwin installatie (ook bekend als balansventilatie) bestaat uit een soort motor, twee ventilatoren en meerdere afzuigpunten en inblaasopeningen.
Wtw ventilatie zorgt voor zowel een gezond binnenklimaat als voor het behouden van een ruimtetemperatuur. Het principe is redelijk simpel: een wtw ventilatiesysteem voert vuile lucht af en blaast vervolgens schone lucht terug de ruimte in. Door de warmtewisselaar in het systeem krijgt de schone lucht de warmte van de vervuilde lucht. Deze lucht warmt dus op zonder dat je daarvoor extra gas of elektriciteit hoeft te gebruiken. Het systeem genereert dus geen nieuwe warmte, het zorgt er alleen voor dat er geen warmte verloren gaat (terwijl er wel nieuwe, schone lucht aangevoerd wordt).
Er zijn twee typen wtw ventilatie: centrale en decentrale ventilatie met warmteterugwinning. Een centraal wtw-systeem ventileert vanaf één punt in huis de hele woning. Via een systeem wordt lucht naar de juiste plekken toe- en afgevoerd. Het syteem hergebruikt hiervoor dus warmte of koude die al in huis aanwezig is. Zo gaat er geen energie verloren. Hoe dat in zijn werk gaat, zie je in de afbeelding hiernaast. Een decentraal wtw-systeem ventileert alleen individuele kamers of kleinere woonruimtes. Ook hier wordt de warmte of koude die al in die ruimte aanwezig is, hergebruikt. Er bestaan overigens ook wtw-installaties voor het opwarmen van water, zoals voor in je douche.
2. Is mijn huis geschikt voor wtw ventilatie?
Het aanleggen van wtw ventilatie is behoorlijk ingewikkeld en ingrijpend. Een centraal wtw ventilatiesysteem installeren in een bestaand huis is dan ook erg moeilijk; je moet door het hele huis kanalen aanleggen. Voor nieuwbouwhuizen of bij ingrijpende verbouwingen is het wél een goede optie. De installatie van een decentraal ventilatiesysteem is minder ingrijpend. Omdat het systeem dan maar in 1 ruimte geïnstalleerd hoeft te worden, is een decentraal systeem ideaal als je bijvoorbeeld toch al de badkamer of keuken gaat verbouwen.
Daarnaast is de installatie van balansventilatie eigenlijk vooral interessant in huizen die goed geïsoleerd zijn. Anders lekt de (gerecyclede) warme lucht alsnog naar buiten, en gaat de energiebesparing van de wtw unit dus niet op.
3Voordelen wtw ventilatie
Een van de voornaamste redenen om voor wtw ventilatie te kiezen, is natuurlijk een verbetering van je binnenklimaat. Het systeem zorgt voor een constante aanvoer van verse, schone lucht. Dit is niet alleen goed voor je gezondheid, maar helpt ook tegen bijvoorbeeld schimmels.
Frisse lucht is heel prettig, maar koude tocht absoluut niet. Balansventilatie voert alleen lucht aan die al op temperatuur is, waardoor je geen last meer hebt van koude tocht.
Een wtw systeem maakt geen gebruik van een ventilatie rooster in ramen of muren. Omgevingslawaai blijft dus gewoon buiten. Zeker als je midden in de stad of aan een drukke weg woont, kan stille mechanische ventilatie een verademing zijn.
Als je je raam open zet, 'verdwijnt' warme lucht zo naar buiten. Bij een wtw ventilatiesysteem heb je hier geen last van. Warmte wordt gewoon hergebruikt, terwijl je wél kan genieten van frisse lucht. En in de zomer werkt het andersom: dan kun je blijven genieten van een koel huis, omdat het systeem de warme lucht buiten houdt.
4Nadelen wtw ventilatie
Het openzetten van een raam is natuurlijk goedkoper dan een ventilatiesysteem. En ook in de context van andere mechanische ventilatie is wtw ventilatie relatief duur. Gelukkig verdien je deze kosten op den duur weer terug door de verlaagde stookkosten.
De installatie van balansventilatie is relatief complex. Dit zelf doen, is dan ook bijna onmogelijk. Zo moeten er voor een centraal wtw systeem meerdere ventilatiekanalen aangelegd worden, en gebruikt het systeem 2 ventilatoren. Zoals gezegd is een centraal wtw systeem dan ook vooral geschikt bij nieuwbouwprojecten of grote renovaties.
Hoewel een wtw systeem niet per se lelijk is, is het wel behoorlijk groot. Zeker de centrale unit van een centraal wtw systeem: deze is ongeveer zo groot als een koelkast. En het wegwerken of inbouwen van zo'n systeem is ook niet gemakkelijk: de schone lucht moet immers wel de ruimte in en uit kunnen.
Wtw ventilatie sluit omgevingsgeluid buiten, maar maakt zelf wel wat geluid. Dit is gemiddeld zo'n 50 dB (te vergelijken met het geluid van een koelkast). Stille mechanische ventilatie dus, maar wel hoorbaar.
5. Kosten balansventilatie
Een wtw installatie kost (inclusief units en installatiekosten) enkele duizenden euro’s. Daar komen nog periodieke kosten voor onderhoud en reiniging bij. En natuurlijk de energiekosten: een wtw-unit gebruikt ongeveer 150 kWh per jaar, omgerekend zo’n 75 euro. Maar, je bespaart er volgens Vereniging Eigen Huis jaarlijks zo’n 250 kuub gas mee. Dat is omgerekend (met de huidige gasprijzen) ruim 400 euro. Je verdient de installatie dus binnen ongeveer 15 jaar terug. Voor wtw ventilatie kun je momenteel geen subsidie ontvangen.
Een wtw systeem gaat ongeveer 15 jaar mee. Natuurlijk is het vervangen van het systeem daarna gemakkelijker en goedkoper dan de eerste installatie een aanleg van wtw ventilatie. Gemiddeld betaal je voor het vervangen van het systeem 1000 euro.
6. Offerte aanvragen
Via het onderstaande formulier van de vergelijkersdienst Slimster kan je vrijblijvend bij verschillende bedrijven een offerte aanvragen voor (wtw) ventilatie. Heel handig als je ventilatie overweegt maar nog niet precies weet hoe je het wilt aanpakken. Het werkt als volgt: maximaal 4 bedrijven in jouw regio sturen je een offerte in je mail. Jij kunt vervolgens op je gemak kijken of (en zo ja: met wie) je verder wilt.
Er zijn ruim 6000 bedrijven voor verschillende werkzaamheden aangesloten bij Slimster. Grote bedrijven, maar ook kleinere specialisten in verschillende sectoren. Bedrijven worden op prijs & kwaliteit geselecteerd.
7. Alternatieven
Wtw ventilatie is dus een heel mooi en efficient systeem, maar is niet geschikt in elke situatie en in elk huis. Gelukkig zijn er ook alternatieven.
- Een zelfregelend ventilatie rooster: deze roosters reageren op winddruk. Als de wind erop staat, gaan ze wat meer dicht, bij weinig wind gaan ze weer open. Ze laten daardoor een constante hoeveelheid lucht door en voorkomen onnodige koude tocht. Deze roosters kosten in aanschaf + installatie een paar honderd euro.
- Simpelere mechanische ventilatie: een wtw-unit regelt zowel de aan- als afvoer van lucht, terwijl normale mechanische ventilatie alleen de afvoer van lucht regelt. De toevoer van schone lucht moet je dus zelf regelen (en deze lucht wordt niet automatisch opgewarmd). Simpele mechanische ventilatiesystemen zijn goedkoper in aanschaf en onderhoud, en nemen minder ruimte in dan wtw-ventilatie.
- Een warmteterugwinsysteem (WTW) en een lucht-lucht warmtepomp kunnen samen een slimme, energiezuinige oplossing vormen voor ventilatie en verwarming. Door deze systemen te combineren, blijft je woning altijd goed geventileerd zonder grote warmteverliezen, en profiteer je van duurzame verwarming en koeling.
Bespaar de CO2 opname van 21,4 bomen per jaar door warmte terugwinning in je ventilatie te bouwen.
De kosten van een warmteterugwinning (WTW) ventilatiesysteem kunnen variëren op basis van verschillende factoren, zoals het type systeem, de grootte van de woning, de complexiteit van de installatie, en de kwaliteit van het systeem. Hier is een algemene richtlijn voor de kosten:
- Type systeem: Er zijn verschillende soorten WTW-systemen beschikbaar, variërend van eenvoudige, enkelvoudige units tot complexere systemen die zijn ontworpen voor grotere gebouwen of specifieke eisen.
- Installatiekosten: De installatiekosten kunnen aanzienlijk variëren, afhankelijk van of het systeem wordt geïnstalleerd in een nieuw gebouw of dat het wordt nageïnstalleerd in een bestaand gebouw. In bestaande gebouwen kunnen de installatiekosten hoger zijn vanwege de noodzaak van extra werk zoals het aanbrengen van leidingen en ventilatiekanalen.
- Grootte van de woning: Grotere woningen vereisen doorgaans krachtigere systemen, wat de kosten kan verhogen.
Een algemene prijsindicatie voor een WTW ventilatiesysteem kan als volgt zijn:
- Voor een gemiddelde woning kunnen de kosten van een WTW-systeem variëren tussen ongeveer €2.000 en €5.000. Dit is inclusief de kosten van de unit zelf en de installatie.
- Voor grotere of meer complexe projecten kunnen de kosten hoger zijn, mogelijk tot €10.000 of meer, afhankelijk van de specifieke vereisten en complexiteit van de installatie.
Het toepassen van een WarmteTerugWin-ventilatiesysteem (WTW) kan aanzienlijke energiebesparingen en CO₂-reducties opleveren. Een WTW-systeem recupereert warmte uit de afgevoerde lucht en gebruikt deze om de binnenkomende frisse lucht op te warmen, waardoor minder energie nodig is voor verwarming.Energiebesparing:
- Gasbesparing: Volgens de Vereniging Eigen Huis kan een WTW-installatie jaarlijks ongeveer 250 m³ gas besparen. eigenhuis.nl
CO₂-reductie:
- CO₂-uitstoot per m³ gas: Verbranding van aardgas produceert ongeveer 1,88 kg CO₂ per m³.
- Jaarlijkse CO₂-besparing: Met een besparing van 250 m³ gas per jaar resulteert dit in een jaarlijkse CO₂-reductie van:250 m³ gas × 1,88 kg CO₂/m³ = 470 kg CO₂
Met Duurzaam Thuis maken we duurzaamheid vergelijkbaar en begrijpelijk. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande bronnen met autoriteit en wetenschappelijke methodes. En waar nodig berekenen of controleren we oplossingen zelf. We berekenen en testen oplossingen op 2 niveau's. Als eerste brengen we voor oplossingen de impact in beeld, met als belangrijkste indicator hoeveel bomen je hebt bespaard. En als tweede kijken we per product welke we de beste Duurzaam Thuis score geven.
De impact van oplossingen/productgroepen brengen we als volgt in kaart:
- Bomen bespaard: Met een Life Cycle Assessment (LCA) kan de volledige milieu-impact van de productie en van het gebruik in kaart worden gebracht. Wij focussen hier op de gemiddelde CO2 besparing per jaar bij een 2 persoonswoning ten opzichte van de "oude" situatie. Omdat CO2 niet altijd even aansprekend is, hebben we deze omgerekend naar de CO2 opname van bomen per jaar (22 kilo CO2).
- Kosten: Voor de prijs kijken we naar de gemiddelde prijs van de duurzame varianten. We hebben een backend koppeling met de meeste webshops voor de kosten, waardoor we gemakkelijk een gemiddelde kunnen inschatten.
- Terugverdientijd: hiervoor kijken we naar de prijs ten opzichte van de jaarlijkse besparingen. Een product dat 30 euro kost en waarmee je 60 euro aan energieverbruik terugverdiend heeft bijvoorbeeld een terugverdientijd van een half jaar.
- Gemak: Hierbij kijken hoe we hoe snel je een actie kan uitvoeren. We gaan er hierbij vanuit dat je wel een beetje handig bent. Voor jouw situatie kan dit een stuk hoger (of lager) liggen.
Op deze manier kan je zien welke oplossingen (bijvoorbeeld waterbesparende douchekoppen of energiezuinige koelkasten) voor jou het meeste opleveren, gezien de beperkte middelen die je hebt. Maar binnen productgroepen (zoals de waterbesparende douchekoppen) liggen de beste producten vaak heel dicht bij elkaar. En mensen vinden zaken als kwaliteit, jaren garantie en andere zaken ook belangrijk bij duurzaam producten. Om een scherpe vergelijking te maken binnen productgroepen hebben we daarom de Duurzaam Thuis score. We toetsen producten zelf en op basis van een aantal elementen geven wij deze score. Dit zijn:
- Kwaliteit: Op basis van reviews bij verschillende bronnen (bijv. coolblue, Amazon of de consumentenbond) en onze eigen ervaringen geven wij een oordeel. Dit is een gewogen gemiddelde van de verschillende bronnen. We baseren ons niet op 1 bron, tenzij het een heel vernieuwend product is met beperkte reviews. Op de ‘i” voor informatie rechtsboven de kwaliteitsbeoordeling kan je de bron vinden.
- Duurzaamheid: Dit meten we meestal in het verbruik van een specifiek product. Bij bijvoorbeeld een waterbesparende douchekoppen is dit in liters per minuut. Bij Koelkasten is het KwH per jaar. Op deze manier sluiten we aan op de hoeveelheden die vaak ook op deze producten staan. En blijven de producten onderling vergelijkbaar. Omdat we alleen de beste producten laten zien scheelt het soms maar heel weinig tussen de verschillende producten.
- Kosten: De prijsverschillen zijn tussen producten soms fors. Een waterbesparende douchekop heb je bijvoorbeeld voor 15 euro. Maar je hebt ze ook voor 100. euro. Wij wegen dit ook mee. De meeste mensen willen een product hebben met hoge kwaliteit en duurzaamheid, maar met een lage prijs.
- Kwalitatieve voor en nadelen: de bovenstaande punten dekten vaak niet de hele lading van een product. Soms is er een extra voordeel zoals de garantie die fors langer is, wat ook een teken is voor langere levensduur.
Alles is indicatief, afhankelijk van jouw exacte thuissituatie zullen reële besparingen wisselen. Zie ook onze verantwoording.