Denk je erover om je keuken te verduurzamen? Een mooi begin is een energiezuinige waterkoker. Niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. Maar wat maakt een waterkoker duurzaam? En wat is de beste energiezuinige waterkoker van dit moment? Wij doken in de wereld van de duurzame waterkoker en maakten een top 6 om je te helpen kiezen.
1. Wanneer is een waterkoker duurzaam?
Productieproces
De duurzaamheid van een energiezuinige waterkoker begint bij het productieproces. Duurzame bedrijven houden goed rekening met de milieu-impact van de producten die ze maken en houden de CO2-uitstoot minimaal.
‘Als je vaak thee drinkt is een warmhoudfunctie prettig, maar een thermoskan is ook een optie’
Materiaal
Naast het productieproces zijn er natuurlijk nog eigenschappen van de energiezuinige waterkoker zelf. Een waterkoker is duurzamer als deze is gemaakt van roestvrijstaal. Dat gaat namelijk langer mee. Ook is het handig als waterkokers een warmhoudfunctie hebben. Hierdoor blijft het water in de energiezuinige waterkoker langer warm en hoef je het niet opnieuw te koken. Hoewel een warmhoudfunctie ook energie kost, hoef je minder vaak je water te koken.
Check altijd goed of de functies van de zuinige waterkoker bij jouw situatie passen. Als je vaak thee drinkt is een warmhoudfunctie prettig, maar een thermoskan is ook een optie.
2De 7 eigenschappen die een waterkoker energiezuinig maken
Over het algemeen kun je een waterkoker energiezuinig noemen als het een goede isolatie heeft. Vaak wordt dit aangegeven als een model met ´dubbelwandige behuizing´. Een goed geïsoleerde waterkoker is handig als je bijvoorbeeld meerdere koppen thee achter elkaar wilt drinken. Je hoeft dan niet steeds opnieuw te koken en dat scheelt energie.
Waterkokers met temperatuurregeling of waterkokers met instelbare temperatuur zijn ook een duurzame optie. Handig, want water voor thee hoeft echt niet per sé 100 graden te zijn. Als de meerderheid van het water tot 80 graden verwarmt, dan scheelt dat aan het einde van het jaar toch op je energieverbruik. Het is niet veel (zie berekening in de toelichting hierboven bij ´impact´), maar alle beetjes helpen!
Wist je dat groene thee zelfs veel lekkerder is als het water wat minder heet is?
Check of kleine hoeveelheden water koken mogelijk is. Een goede literaanduiding is fijn, maar het is extra handig als de energiezuinige waterkoker minder water kan koken. Het kost namelijk meer energie om grote hoeveelheden te koken. Kook dus alleen hoeveel je nodig hebt.
Zorg dat de energiezuinige waterkoker automatisch en snel uitschakelt (de meeste modellen beschikken standaard over deze functie). Hoe sneller een waterkoker afslaat, hoe minder energie je verbruikt. Het is dus een stuk duurzamer als je een waterkoker hebt die snel en automatisch afslaat en niet door blijft koken.
Let op lampjes en het display. Sommige waterkokers hebben lampjes of schermen die altijd aan blijven staan. Hierdoor draagt je apparaat ongemerkt bij aan zogenaamde ´sluipenergie´. Controleer dus of jouw nieuwe energiezuinige waterkoker dit niet heeft, want dat scheelt ook weer energie in huis.
Het verwarmingselement in de waterkoker moet verborgen zijn. Bij oude waterkokers zie je het verwarmingselement zitten in de waterkoker. Bij een energiezuinige waterkoker is het element meestal netjes weggewerkt. Controleer dit ook zeker als je een nieuwe waterkoker wilt aanschaffen. Als het verwarmingselement namelijk zichtbaar is, moet het water tot boven het element uitkomen. Heel onhandig, want je hebt meer water nodig en verbruikt daarbij ook meer energie.
Naast een goede isolatie beschikken sommige duurzame waterkokers over een warmhoudfunctie. De meeste apparaten met deze functie houden het water 30-40 minuten warm na het afslaan.
3. De 6 zuinigste waterkokers
Een zuinige waterkoker herken je vooral aan een goede isolatie en de optie op de temperatuur in te stellen. Als de kan van roestvrijstaal is gaat hij langer mee en dat maakt de waterkoker duurzaam.
Waar we in eerste instantie het vermogen als duurzaamheidsfactor hadden meegenomen in onze vergelijking, zijn we daar toch op terug gekomen. Een hoger vermogen lijkt een waterkoker iets zuiniger te maken, maar het zegt vooral iets over de snelheid waarmee het water aan de kook gebracht wordt. Hoe hoger het vermogen, des te sneller kookt het water, maar het is daarmee niet altijd zuiniger.
Alle onderstaande waterkokers hebben daarnaast een garantie van 2 jaar, een weggewerkt verwarmingselement, schakelen automatisch uit en ze hebben allemaal een anti-kalk filter. Het beste scoorde de Bosch TWK7203. Op basis van een jaar eigen gebruik hebben we hier nog een uitgebreidere review van deze waterkoker.
1. Bosch TWK7203 - 1.7L
2. WMF Lono - 1.3L
3. Plint Pure Kettle - 1.7L
4. Bosch TWK8612P . 1.5L
5. Philips Avance HD9359/90 - 1.7L
6. Russell Hobbs 24280-70 Luna Copper - 1.7L
Berekening
Bespaar 12,8kg CO2 per jaar met een energiezuinige waterkoker
Hoeveel bespaart een gemiddelde Nederlander met gemiddeld warmwaterverbruik als je een jaar gemiddeld altijd op 80 graden kookt voor je thee ipv 100 graden en als je gemiddeld 50% minder hoeft te verwarmen omdat je jouw heet water in een isolerende waterkoker hebt?
Laten we eerst eens kijken hoeveel energie er nodig is om water te verwarmen. De hoeveelheid energie die nodig is om een bepaalde hoeveelheid water te verwarmen, kan worden berekend met de formule:
E = mcΔTwaarbij:
- E is de energie in joules,
- m is de massa van het water in kilogrammen,
- c is de specifieke warmtecapaciteit van water (ongeveer 4200 J/kg°C), en
- ΔT is de verandering in temperatuur in graden Celsius.
Stel dat een gemiddelde persoon per dag ongeveer 1 liter (1 kg) water kookt voor thee. Laten we veronderstellen dat het water oorspronkelijk op kamertemperatuur is, ongeveer 20°C. Als je het water tot 100°C verwarmt, is de energie die nodig is:
E = 1 kg *4200 J/kg°C * (100°C - 20°C) = 336,000 joules = 0.0933 kWh (omrekening: 1 joule = 2.778 * 10^-7 kWh)
Als je het water tot 80°C verwarmt, is de energie die nodig is: E = 1 kg *4200 J/kg°C * (80°C - 20°C) = 252,000 joules = 0.07 kWh
Het verschil in energieverbruik tussen deze twee temperaturen is dus 0.0933 kWh - 0.07 kWh = 0.0233 kWh per liter water. Over een jaar (365 dagen) zou het verschil in energieverbruik voor 1 liter water per dag dan zijn: 0.0233 kWh * 365 = 8.5 kWh.
Wat betreft het verminderen van de hoeveelheid water die verwarmd moet worden met 50%, betekent dit in principe dat je de totale energie die nodig is om het water te verwarmen, halveert. Dus als je normaal gesproken 8.5 kWh per jaar zou besparen door het water tot 80°C te verwarmen in plaats van tot 100°C, zou je met een 50% reductie in het verwarmde water volume 25,55 kWh * 0.5 = 12,775 kWh per jaar besparen.
In de praktijk zijn er nog veel andere factoren die van invloed kunnen zijn op het energieverbruik, zoals de efficiëntie van de waterkoker, warmteverlies tijdens het kookproces, enzovoort.
Daarnaast is de elektriciteitsprijs in Nederland ongeveer €0.25 per kWh (volgens de berekening van Milieu Centraal in 2023). Dus, als je kijkt naar de besparing in termen van kosten, zou je ongeveer €2.12 per jaar besparen door het water tot 80°C te verwarmen in plaats van tot 100°C (8.5 kWh €0.25/kWh) en ongeveer €3.19 per jaar door de hoeveelheid verwarmd water met 50% te verminderen (12,775 kWh €0.25/kWh). Totale besparing= €2.12+€3.19 =€5.32. Aangezien de gemiddelde kosten 100 euro zijn, kunnen deze binnen 18,8 jaar worden terugverdiend.
Voor de CO2 geld (12,775 + 8,5) * 0,6 = 12,8 kilo CO2 per jaar
Met Duurzaam Thuis maken we duurzaamheid vergelijkbaar en begrijpelijk. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande bronnen met autoriteit en wetenschappelijke methodes. En waar nodig berekenen of controleren we oplossingen zelf. We berekenen en testen oplossingen op 2 niveau's. Als eerste brengen we voor oplossingen de impact in beeld, met als belangrijkste indicator hoeveel bomen je hebt bespaard. En als tweede kijken we per product welke we de beste Duurzaam Thuis score geven.
De impact van oplossingen/productgroepen brengen we als volgt in kaart:
- Bomen bespaard: Met een Life Cycle Assessment (LCA) kan de volledige milieu-impact van de productie en van het gebruik in kaart worden gebracht. Wij focussen hier op de gemiddelde CO2 besparing per jaar bij een 2 persoonswoning ten opzichte van de "oude" situatie. Omdat CO2 niet altijd even aansprekend is, hebben we deze omgerekend naar de CO2 opname van bomen per jaar (22 kilo CO2).
- Kosten: Voor de prijs kijken we naar de gemiddelde prijs van de duurzame varianten. We hebben een backend koppeling met de meeste webshops voor de kosten, waardoor we gemakkelijk een gemiddelde kunnen inschatten.
- Terugverdientijd: hiervoor kijken we naar de prijs ten opzichte van de jaarlijkse besparingen. Een product dat 30 euro kost en waarmee je 60 euro aan energieverbruik terugverdiend heeft bijvoorbeeld een terugverdientijd van een half jaar.
- Gemak: Hierbij kijken hoe we hoe snel je een actie kan uitvoeren. We gaan er hierbij vanuit dat je wel een beetje handig bent. Voor jouw situatie kan dit een stuk hoger (of lager) liggen.
Op deze manier kan je zien welke oplossingen (bijvoorbeeld waterbesparende douchekoppen of energiezuinige koelkasten) voor jou het meeste opleveren, gezien de beperkte middelen die je hebt. Maar binnen productgroepen (zoals de waterbesparende douchekoppen) liggen de beste producten vaak heel dicht bij elkaar. En mensen vinden zaken als kwaliteit, jaren garantie en andere zaken ook belangrijk bij duurzaam producten. Om een scherpe vergelijking te maken binnen productgroepen hebben we daarom de Duurzaam Thuis score. We toetsen producten zelf en op basis van een aantal elementen geven wij deze score. Dit zijn:
- Kwaliteit: Op basis van reviews bij verschillende bronnen (bijv. coolblue, Amazon of de consumentenbond) en onze eigen ervaringen geven wij een oordeel. Dit is een gewogen gemiddelde van de verschillende bronnen. We baseren ons niet op 1 bron, tenzij het een heel vernieuwend product is met beperkte reviews. Op de ‘i” voor informatie rechtsboven de kwaliteitsbeoordeling kan je de bron vinden.
- Duurzaamheid: Dit meten we meestal in het verbruik van een specifiek product. Bij bijvoorbeeld een waterbesparende douchekoppen is dit in liters per minuut. Bij Koelkasten is het KwH per jaar. Op deze manier sluiten we aan op de hoeveelheden die vaak ook op deze producten staan. En blijven de producten onderling vergelijkbaar. Omdat we alleen de beste producten laten zien scheelt het soms maar heel weinig tussen de verschillende producten.
- Kosten: De prijsverschillen zijn tussen producten soms fors. Een waterbesparende douchekop heb je bijvoorbeeld voor 15 euro. Maar je hebt ze ook voor 100. euro. Wij wegen dit ook mee. De meeste mensen willen een product hebben met hoge kwaliteit en duurzaamheid, maar met een lage prijs.
- Kwalitatieve voor en nadelen: de bovenstaande punten dekten vaak niet de hele lading van een product. Soms is er een extra voordeel zoals de garantie die fors langer is, wat ook een teken is voor langere levensduur.
Alles is indicatief, afhankelijk van jouw exacte thuissituatie zullen reële besparingen wisselen. Zie ook onze verantwoording.
4. Is een waterkoker zuiniger dan de Quooker?
Het is niet eenvoudig deze vraag te beantwoorden, omdat het antoord door veel factoren wordt bepaalt. Zo speelt de hoeveelheid water die je per dag kookt een rol, maar ook welke waterkoker je gebruikt.
We gingen de uitdaging aan en onderzochten eerder dit jaar de duurzaamheid van de Quooker. Wij ondekten dat het koken van water in een duurzame waterkoker en het vervolgens warm houden in een goede thermoskan, in de meeste huishoudens een duurzamere optie is dan de Quooker. Dit heeft vooral te maken met het feit dat de Quooker eigenlijk altijd aanstaat en continue water aan het koken is. Dus ook als je er niet bent of geen heet water nodig hebt.
5Tips om duurzamer en zuiniger water te koken
Heb je geen warmhoudfunctie in je huidige waterkoker? Het is ook duurzaam om een thermoskan te gebruiken of een isolerende theepot. Dat betekent namelijk dat je minder vaak je waterkoker hoeft te gebruiken, omdat het water hierin warm blijft. Handig als je meerdere kopjes thee wilt drinken.
Maar één kopje nodig? Vul dan niet je hele waterkoker tot de maximale literaanduiding. Minder water koken is duurzamer. Kies dus voor een grote hoeveelheid om later in een thermoskan te doen óf ga voor een kleine hoeveelheid als je minder nodig hebt.
Laat je waterkoker minder lang koken en klik 'm eerder uit. Dit bespaart ook weer energie en het water is vrijwel altijd warm genoeg voor thee.
Zorg dat je energiezuinige waterkoker lang meegaat en ontkalk regelmatig, bijvoorbeeld met azijn schoon te maken. Kalkaanslag kan er namelijk voor zorgen dat je waterkoker langzamer wordt.