Een lucht-water warmtepomp haalt energie uit de buitenlucht. Deze energie kan vervolgens gebruikt worden om ruimtes in huis te verwarmen. Daarnaast kan een lucht-water warmtepomp in de zomer ‘omgekeerd’ worden gebruikt om het huis mee te koelen. Het grote voordeel van een lucht-water warmtepomp is dat er geen grondboring noodzakelijk is. Deze pomp is daarmee geschikt voor vrijwel iedere situatie. Een lucht-water warmtepomp kan een besparing van ongeveer 25% opleveren op de jaarlijkse verwarmingskosten. Een lucht-water warmtepomp heeft een gunstige invloed op het energielabel van bestaande woningen of op de EPC van nieuwbouw woningen.
Hoe werkt een lucht-water warmtepomp?
Een lucht-water warmtepomp bestaat uit twee onderdelen: een binnenunit en een buitenunit. De binnenunit wordt geplaatst naast een gasketel en de buitenunit op een dak of tegen de gevel. Bouwkundige aanpassingen of een grondgekoppelde bron zijn niet nodig. De buitenunit onttrekt vervolgens energie uit de buitenlucht. Dat kan zelfs tot temperaturen ver onder nul! De buitenunit is aan de binnenunit gekoppeld waardoor de warmte aan het verwarmingssysteem of aan de voorraadboiler met warm tapwater wordt afgegeven.
De kracht van een lucht-water warmtepomp is dat de units dicht bij elkaar geplaatst kunnen worden. Dit zorgt voor weinig energieverlies. Door de combinatie van een warmtepomp met een cv ketel wordt onder alle omstandigheden het hoogste rendement gehaald. Op momenten dat de warmtelevering van de warmtepomp niet toereikend is, levert de cv ketel extra capaciteit.
Rendement lucht-water warmtepomp
Door de sterk schommelende buitentemperatuur ligt het rendement van een lucht-water warmtepomp altijd lager dat een water- of grondwarmtepomp. Uitgedrukt in COP (Coëfficiënt of Performance) kom je 1 tot 2 lager uit. Meer over de water- of grondwarmtepomp lees je in dit artikel. Dit neemt niet weg dat het systeem ideaal is voor de verwarming van een woning. Het water dient meestal tot slechts 38 °C opgewarmd te worden. Door de lage condensortemperatuur kan daarom een hogere COP-waarde bereikt worden. Als het buiten vriest is het rendement natuurlijk lager, maar nog steeds voldoende om de woning warm te krijgen.
Warmtepomp gebruiken voor koelen huis
Het klimaat in Nederland verandert. De behoefte om in de zomer te kunnen koelen neemt daardoor toe. Met een beperkte hoeveelheid energie is een lucht-water warmtepomp in staat om de temperatuur in de woning via vloerverwarming of convectoren een aantal graden omlaag te brengen. Hiermee kun je het comfort in je huis verhogen zonder een energieslurpende airco aan te schaffen.
Hoewel, airco’s hebben ook een upgrade gehad: een lucht-lucht warmtepomp werkt hetzelfde als een airco, en kan wél energiezuinig zijn. Maar, alleen voor het verwarmen van je woning. Zo gaat je gasverbruik omlaag met je airco als verwarming.
Berekening
Bespaar de CO2 opname van 38,3 bomen per jaar met een lucht-water warmtepomp
Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt ongeveer 1080 m3 aardgas per jaar voor verwarming. Dit resulteert in een CO2-uitstoot van (1080 m3 * 1,782 kg CO2/m3 =) 1925 kg CO2 per jaar. De kosten voor verwarming zijn dan ongeveer €1296 per jaar. 1 kWh heeft een energetische inhoud van 3,6 MJ, en 1 standaard m3 gas heeft een calorische waarde van 31,65 MJ. Een vraag van 1080 m3 gas staat dus gelijk aan een energievraag van (1080 m3*31,65 MJ/m3)/3,6 MJ/kWh = 9495 kWh.
Het jaarrendement (Seasonal Coefficient of Performance, SCOP) van een lucht-water warmtepomp ligt volgens Ecobouwers.be over het algemeen rond een waarde van 4. Om dezelfde hoeveelheid energie te leveren heeft de warmtepomp dus 9495 kWh/4 = 1899 kWh aan elektriciteit. De CO2-intensiteit van elektriciteit in Nederland is ongeveer 0,456 kg CO2 per kWh, dus de jaarlijkse CO2-uitstoot komt neer op 1082 kg. De kosten voor elektriciteit bedragen dan ongeveer €593 per jaar.
In deze situatie kan het overstappen op een lucht-water warmtepomp resulteren in een CO2-besparing van ongeveer 1925 - 1082 = 843 kg per jaar en een kostenbesparing van ongeveer 1296 - 539 = 703 euro per jaar. Bij een investering van 4500 euro heb je dit in 6,5 jaar terugverdiend.
Ter vergelijking leidt volgens Milieu Centraal een volledig elektrische warmtepomp met buitenunit tot een jaarlijkse besparing van 710 euro en CO2-besparing van 427 kg CO2 per jaar, wat neerkomt op een vergelijkbare geldbesparing, maar lagere besparing in termen van CO2.
Bronnen: Ecobouwers en Milieu Centraal
Met Duurzaam Thuis maken we duurzaamheid vergelijkbaar en begrijpelijk. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande bronnen met autoriteit en wetenschappelijke methodes. En waar nodig berekenen of controleren we oplossingen zelf. We berekenen en testen oplossingen op 2 niveau's. Als eerste brengen we voor oplossingen de impact in beeld, met als belangrijkste indicator hoeveel bomen je hebt bespaard. En als tweede kijken we per product welke we de beste Duurzaam Thuis score geven.
De impact van oplossingen/productgroepen brengen we als volgt in kaart:
- Bomen bespaard: Met een Life Cycle Assessment (LCA) kan de volledige milieu-impact van de productie en van het gebruik in kaart worden gebracht. Wij focussen hier op de gemiddelde CO2 besparing per jaar bij een 2 persoonswoning ten opzichte van de "oude" situatie. Omdat CO2 niet altijd even aansprekend is, hebben we deze omgerekend naar de CO2 opname van bomen per jaar (22 kilo CO2).
- Kosten: Voor de prijs kijken we naar de gemiddelde prijs van de duurzame varianten. We hebben een backend koppeling met de meeste webshops voor de kosten, waardoor we gemakkelijk een gemiddelde kunnen inschatten.
- Terugverdientijd: hiervoor kijken we naar de prijs ten opzichte van de jaarlijkse besparingen. Een product dat 30 euro kost en waarmee je 60 euro aan energieverbruik terugverdiend heeft bijvoorbeeld een terugverdientijd van een half jaar.
- Gemak: Hierbij kijken hoe we hoe snel je een actie kan uitvoeren. We gaan er hierbij vanuit dat je wel een beetje handig bent. Voor jouw situatie kan dit een stuk hoger (of lager) liggen.
Op deze manier kan je zien welke oplossingen (bijvoorbeeld waterbesparende douchekoppen of energiezuinige koelkasten) voor jou het meeste opleveren, gezien de beperkte middelen die je hebt. Maar binnen productgroepen (zoals de waterbesparende douchekoppen) liggen de beste producten vaak heel dicht bij elkaar. En mensen vinden zaken als kwaliteit, jaren garantie en andere zaken ook belangrijk bij duurzaam producten. Om een scherpe vergelijking te maken binnen productgroepen hebben we daarom de Duurzaam Thuis score. We toetsen producten zelf en op basis van een aantal elementen geven wij deze score. Dit zijn:
- Kwaliteit: Op basis van reviews bij verschillende bronnen (bijv. coolblue, Amazon of de consumentenbond) en onze eigen ervaringen geven wij een oordeel. Dit is een gewogen gemiddelde van de verschillende bronnen. We baseren ons niet op 1 bron, tenzij het een heel vernieuwend product is met beperkte reviews. Op de ‘i” voor informatie rechtsboven de kwaliteitsbeoordeling kan je de bron vinden.
- Duurzaamheid: Dit meten we meestal in het verbruik van een specifiek product. Bij bijvoorbeeld een waterbesparende douchekoppen is dit in liters per minuut. Bij Koelkasten is het KwH per jaar. Op deze manier sluiten we aan op de hoeveelheden die vaak ook op deze producten staan. En blijven de producten onderling vergelijkbaar. Omdat we alleen de beste producten laten zien scheelt het soms maar heel weinig tussen de verschillende producten.
- Kosten: De prijsverschillen zijn tussen producten soms fors. Een waterbesparende douchekop heb je bijvoorbeeld voor 15 euro. Maar je hebt ze ook voor 100. euro. Wij wegen dit ook mee. De meeste mensen willen een product hebben met hoge kwaliteit en duurzaamheid, maar met een lage prijs.
- Kwalitatieve voor en nadelen: de bovenstaande punten dekten vaak niet de hele lading van een product. Soms is er een extra voordeel zoals de garantie die fors langer is, wat ook een teken is voor langere levensduur.
Alles is indicatief, afhankelijk van jouw exacte thuissituatie zullen reële besparingen wisselen. Zie ook onze verantwoording.