Slakken bestrijden is een goed idee, want ze kunnen een ware plaag zijn. Ze vreten aan bladeren en stengels van planten en kunnen je tuin veranderen in een slagveld. Naaktslakken richten de meeste schade aan. Toch hebben (naakt)slakken wel degelijk een functie: ze zorgen voor het opruimen van bladeren. Belangrijker nog is dat slakken voedsel zijn voor een groot aantal diersoorten. Chemisch slakken bestrijden is daarom geen goed idee. Zo verdwijnen er ook vogels en egels uit je tuin of kun je ook hén ziek maken. Handig om te weten dus hoe je op een biologische, natuurlijke en duurzame wijze de balans in je tuin kunt houden en slakken kunt bestrijden.
Wat is een slak?
Wereldwijd zijn er zo’n 60.000 tot 75.000 verschillende soorten slakken. Wij hebben het als we spreken over ‘de slak’, meestal over huisjesslakken of over naaktslakken. Beide soorten leggen tot 400 eitjes per jaar en zijn vooral ’s avonds en ’s nachts actief. Slakken dienen voor veel dieren (zelfs de mens!) als voedsel. Een naaktslak kan een tot twee jaar oud worden en huisjesslakken veel ouder.
Slakken voeden zich het liefst met jonge zaailingen, maar kunnen ook sappige bladeren van grotere planten vol gaten achterlaten. De tong van de slak is een soort rasp met kleine tandjes erop. Zij raspen hun voedsel (in plaats van het af te bijten) wat verklaart dat gaten in bladeren vaak rafelig ogen en de nerven van een blad vaak nog intact zijn. Naaktslakken eten ook uitwerpselen, rottend materiaal, schimmels (paddestoelen) en andere slakken. Hierdoor kan een slak virussen, bacteriën of eitjes van parasieten overbrengen.
De ideale leefomgeving en natuurlijke vijanden van slakken
Slakken hebben zo hun voorkeuren als het gaat over planten en schuilplaatsen. De Hosta (hartlelie), Iberis (scheefbloem), Ligularia en verschillende slasoorten zijn favoriet en ideaal als voedingsbron. Daarbij houden slakken van vochtige omstandigheden. Vochtige plaatsen als onder potten en stapels hout, afgevallen bladeren rondom heggen (met name coniferen) zijn geliefde schuilplaatsen.
De composthoop is ideaal voor slakken, waarbij het risico bestaat dat je bij het verspreiden van compost de eitjes over je hele tuin verspreidt. Voordat je begint met slakken bestrijden is het dus handig dat je in je tuin kijkt of er zulk soort plaatsen zijn. In de toekomst kun je het dan voorkomen. Vocht en vijvers trekken ook slakken aan, dus plaats geen kwetsbare planten in de directe omgeving hiervan. Slakken hebben veel natuurlijke vijanden. Vogels zoals merels, lijsters, spreeuwen en eksters, maar ook eenden en kippen eten slakken. Verder zijn egels, kikkers, padden en insecten zoals spinnen en larven van libellen en vliegen natuurlijke vijanden.
Slakken bestrijden met planten, kruiden, en dieren
- Er zijn een aantal planten die erg goed bestand zijn tegen slakken. Bijvoorbeeld akelei, goudsbloem, anjer, geranium, klimop, daglelie, viooltjes en varens.
- Er zijn ook bepaalde plantensoorten die een sterke geur afgeven en daardoor een natuurlijke en duurzame verdrijvende werking hebben op slakken. Enkele van deze soorten zijn Oost-Indische kers, salie, tijm en tomaat. In de moestuin zijn slakken dol op sla, alleen rucola heeft geen last van slakken.
- Knoflook is giftig voor slakken. Knoflookplanten zullen ze omzeilen. Ook mijden ze plaatsen en planten die met knoflook-extract zijn bespoten. Een extra voordeel is dat bespoten slakkeneitjes niet meer uitkomen als ze bespoten zijn met knoflook-extract.
- Ook een manier van slakken bestrijden zijn parasiterende aaltjes, te koop in tuincentra. Deze kun je loslaten op plaatsen waar slakken vaak komen. De aaltjes vallen naaktslakken aan vanuit hun darm. Geïnfecteerde slakken stoppen met eten en na 7 tot 21 dagen sterven ze. Aaltjes zitten altijd in de grond van je tuin, het zijn er alleen te weinig om je echt van een plaag af te helpen. Op deze manier help je de natuur een handje. Deze aaltjes zijn onschadelijk voor mens en dier en deze manier van bestrijden valt onder biologische en duurzame plaagbestrijding.
- Vergeet niet gebruik te maken van de natuurlijke vijanden van slakken. Lok vogels, egels en eventueel eenden naar je tuin en ze zullen zich tegoed doen aan de slakkenmaaltijd.
Bouw zelf een slakkenval met bier
Ben je de slakken helemaal zat? Bouw dan zelf je eigen slakkenval. Het is niet moeilijk, heel milieuvriendelijk, en werkt geweldig. Om te beginnen neem je een plastic emmertje wat je vaak tegenkomt in de supermarkt (bijvoorbeeld van satésaus). Maak hier vervolgens met een stanleymes een paar deurtjes in voor de slakken. vervolgens zet je de beker in je tuin en graaf je deze in tot aan de inkepingen. Vervolgens vul je het bekertje met een klein beetje bier en klaar is je slakkenval! Gebruik niet teveel bier, anders verdrinken de slakken of drinken ze zich dood. Maak de val ook regelmatig leeg door de slakken uit te zetten in een slakvriendelijke omgeving.
Andere tips voor slakken bestrijden
- Losse tegels, lege bloempotten of stapels hout vormen een perfecte vochtige schuilplaats. Verwijder onnodige materialen en verplaats materiaal regelmatig om de onderliggende aarde te laten drogen.
- Geef in de zomer je tuin water in de ochtend, zodat het gewas en de grond eromheen droog is tegen de tijd dat het avond wordt. Hiermee maak je het onaantrekkelijker voor slakken om in de tuin te blijven.
- Controleer de aarde in je tuin op slakkeneieren. Je kunt ze maar beter voor zijn! Als je de aarde goed bekijkt zul je hoopjes kleine witte eieren vinden die je gemakkelijk kunt verwijderen.
- Er is speciaal kopertape verkrijgbaar. Dit kun je om potten plakken om te voorkomen dat de slakken omhoog kruipen. Dit werk zelfs onder vochtige omstandigheden.
- Je kunt jonge planten ook duurzaam beschermen door er een huls omheen te plaatsen. Denk daarbij aan plastic buizen die je om de plant heen plaatst. Dit plastic is ook in doorzichtige versies verkrijgbaar. Het midden van een plastic limonadefles werkt trouwens ook.
- Door een meloen uit te hollen en in de tuin te plaatsen, creëer je een perfecte schuilplaats voor slakken. Zij zullen de meloen heerlijk vinden. Iedere ochtend kun je de slakken verwijderen die zich in de meloen bevinden en deze op een andere plaats, waar ze voor jouw tuin onschadelijk zijn, vrijlaten.
- Je kunt slakken vangen in ingegraven potjes met zeepsop of bier. Vooral wat zoetig bier is geliefd bij slakken. Ze zullen, als ze proberen bij het bier te komen, in het potje vallen. Er zijn bij tuinwinkels speciale slakkenvallen verkrijgbaar die op eenzelfde manier werken.
Kopertape - tegen slakken
Slakkenval gifvrij
Diatomeeënaarde - 250g
Wat moet je niet gebruiken?
- Slakkenkorrels zijn niet alleen slecht voor slakken maar ook erg schadelijk voor vogels, egels, huisdieren en mensen. Zie je geen andere optie? Kies dan voor volledig natuurlijke biologische slakkenkorrels. Deze bevatten ijzer en fosfaat en hebben als gevolg dat slakken niet meer eten en sterven. Deze korrels zijn te verkrijgen in de tuinwinkel.
- Het is een trucje uit grootmoeders tijd om slakken te bestrooien met zout of azijn. De slak wordt door het zout of het azijn letterlijk langzaam weggevreten omdat het zout al het water uit de slak onttrekt. Het heeft hetzelfde effect als zoutzuur op de mens heeft. Uiteindelijk blijft er van de slak alleen een beetje slijm over. Het is een gruwel om deze manier toe te passen en hierbij doen wij dan ook de oproep om vooral geen zout of azijn te gebruiken. Het is zeer dieronvriendelijk en kan ook voor de andere dieren in je tuin negatieve gevolgen hebben.
