Genetisch modificatie, genetische manipulatie of gentech(nologie) zijn allemaal termen voor het veranderen van de eigenschappen van planten. In planten worden op kunstmatige wijze genen ingebracht van andere organismen. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld sneller groeien, grotere vruchten dragen of resistent zijn tegen schadelijke insecten. Maar niet iedereen is onverdeeld enthousiast over deze technologie. Lange termijn gevolgen voor mens, dier en milieu zijn onbekend.

genetisch-gemodificeerd-GM-voedsel

Gezondheidsrisico’s genetisch gemanipuleerd eten

Maar waarom zouden we gentech willen vermijden? Het voedingscentrum noemt genetisch gemanipuleerde voedingswaren toch veilig? Onderzoek bij ratten vertelt daarentegen iets anders. Frans onderzoek laat zien dat ratten, die alleen gevoed worden met gemodificeerd voedsel, na verloop van tijd vrijwel allemaal kankergezwellen en afwijkingen aan de organen ontwikkelen. Zwangere ratten met hetzelfde voedsel kregen zelden levende of gezonde jongen. De Rijksoverheid noemt het risico op resistentie tegen antibiotica. Deze antibiotica worden gebruikt om tijdens het modificatie proces cellen van elkaar te scheiden. Er is een (theoretische) kans dat deze resistente genen overgedragen worden op de mens bij het eten van de producten. Antibiotica werkt dan niet meer als men ziek wordt. Daarnaast is er een gevaar voor de biodiversiteit. Ook gemanipuleerde gewassen zaaien zich voort en zullen zich mengen met de reguliere planten. Door de manipulatie is het gewas sterker en zal het uiteindelijk andere soorten doen verdwijnen. Een ander aspect is de toename voor allergieën. Soja-producten waren ooit een product dat voor veel allergische mensen een uitkomst was. Maar sinds er vrijwel alleen gemodificeerde soja op de markt is gaat dat niet meer op. Sindsdien roept ook soja meer reacties op in het lichaam.

Eet biologische producten!

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) schrijft voor dat het gebruik van GGO’s (genetisch gemodificeerde organismen) in producten moet worden vermeld op het etiket. De grenswaarde is daarbij 0,99%. Omdat er ook in traditionele gewassen al sporen van genetisch gemodificeerde organismen te vinden zijn kan die waarde niet op nul gesteld worden. Op het etiket moet duidelijk ‘genetische gemodificeerd (GM)’ of ‘product op basis van genetisch gemodificeerd (ingrediënt)’ staan. Alleen als een product als ‘biologisch’ wordt aangemerkt weet je zeker dat er geen genetische manipulatie heft plaatsgevonden. In alle andere gevallen is een blik op het etiket raadzaam. Meer over biologische voeding

gentechnologie-soja-mais

Risico producten met genetisch gemodificeerde ingrediënten

Vooral mais en soja (waaruit meel, zoetstoffen en zetmeel gemaakt worden) zijn vaak gemodificeerd. Ze komen vooral voor in samengestelde producten. Kijk op de verpakking van sauzen, soepen en kant en klare maaltijden en je zult ontdekken dat bijna overal genetisch veranderde ingrediënten zijn gebruikt.

  • Vlees: er worden in Nederland geen genetisch gemodificeerde dieren gebruikt voor voedsel. Wel krijgen de meeste (tussen de 90 en 100%) dieren wel genetisch gemodificeerd voedsel. 
  • Melkproducten en eieren: vrijwel alle melkproducten en eieren in Nederland komen van dieren die GGO’s te eten krijgen.
  • Verse groente en fruit: deze bevatten geen GGO’s
  • Koekjes, chips en andere tussendoortjes: samengesteld, dus veel gemodificeerde zoetstoffen en zetmeel
  • Kant-en-klare maaltijden: samengesteld, dus veel gemodificeerde ingrediënten
  • Oliën en plantaardige vetten: olijfolie is niet gemodificeerd. Veel andere ‘plantaardige’ vetten bevatten wel GGO’s. De kans is ook groot dat in de margarine in je koelkast GM-ingredienten te vinden zijn.
  • Pasta, rijst en bonen: deze zijn vooralsnog meestal GGO-vrij
  • Brood, crackers en toast: ook in bakkerijgrondstoffen worden genetisch gemodificeerde organismen gebruikt zoals meel, eiwit of vet uit sojabonen, olie uit gemodificeerd katoen- of raapzaad, meel of glucosestroop uit GM-mais of suiker uit GM-suikerbieten.