Duurzaam sinds 2007Meer dan 650 artikelenDe duurzaamste oplossing
E Waste Vuilnis

De impact van e-waste en wat je ertegen kan doen

68,2 bomen bespaard
1500 kilo СО2

We gooien steeds meer apparaten weg — van smartphones tot wasmachines — vaak lang voordat ze écht versleten zijn. Elektronisch afval (e-waste) is inmiddels één van de snelst groeiende afvalstromen ter wereld. Wat veel mensen niet weten: achter elk apparaat schuilt een verborgen berg CO₂ en grondstoffen. We rekenen hier voor jou de milieuimpact van E-waste uit en we geven je praktische handvatten wat je kan doen.

De impact van E-waste

De productie van de elektronica die Nederlanders jaarlijks weggooien veroorzaakt ongeveer 1,5 ton CO₂. Dat is gelijk aan een retourtje New York, de CO2 opname van 68 bomen per jaar, of een jaar stoppen met vlees eten. Naast de CO2 die bijdraagt aan de opwarming van de aarde, zorgt E-waste voor micorplastics en kan bij het winnen van de grondstoffen de natuurlijke omgeving beschadigen. 

Berekening

E Waste Vuilnis

Bespaar 68,2 bomen per jaar door je e-waste terug te brengen.

Milieuwinst p/j
68,2 bomen
1500 kilo СО2
Vind de meest duurzame oplossing in huis
Milieuwinst p/j
68,2 bomen
1500 kilo СО2
Berekening

Hoe kan jij E-waste aanpakken

1
Consuminder en kijk of je een product nodig hebt

Je kan producten ook vaak lenen, ook via platforms als peerby. Laat je niet verleiden door marketing. “Nieuw” betekent niet altijd beter. Check of die nieuwe versie echt iets toevoegt. Vraag jezelf bijvoorbeeld af of je echt een slimme deurbel, slimme lamp of slimme tandenborstel nodig hebt. Slimme apparaten zijn vaak moeilijker te recyclen en sneller verouderd.

2
Koop producten met een langere levensduur

De beste indicatie hiervoor is de garantie. Hoe langer, hoe meer vertrouwen de producent kennelijk heeft in de levensduur van zijn product. Daarnaast kan je letten op de betere merken en producten die modulair zijn gemaakt, zodat onderdelen makkelijker kunnen worden vervangen. 

3
Spreek je webwinkel en de overheid aan op de garanties waar jij recht op hebt

Consumenten in de EU hebben wettelijk recht op 2 jaar garantie op producten dankzij de EU-richtlijn 1999/44/EG (en sinds 2021 opgevolgd door Richtlijn (EU) 2019/771). Dit geldt voor alle consumentenproducten (elektronica, kleding, meubels, etc.) De verkoper is hiervoor verantwoordelijk, niet de fabrikant. Zorg er wel voor dat je een koopbewijs hebt. Vraag eerst om reparatie of vervanging. Volgens de wet heeft de verkoper het recht dit eerst te proberen vóór terugbetaling. Verwijs naar het ‘wettelijk recht op conformiteit’ Gebruik termen als: “Volgens EU-wetgeving moet dit product voldoen aan wat ik redelijkerwijs mag verwachten." Laat je niet afschepen met fabrieksgarantie. Die is aanvullend, niet vervangend. Op veel grote webshops staat bijv. dat je 6 maanden garantie krijgt. Jij hebt daarnaast recht op 2 jaar garantie. Ook als die 6 maanden verlopen is, blijft je wettelijk recht gelden. Als je hulp nodig hebt kan je naar de consumentenbond of een juridisch loket. Je kan naar de verkopende webwinkel een bericht sturen in de trant van "Geachte heer/mevrouw, Op [datum van aankoop] heb ik bij u een [productnaam en omschrijving] gekocht. Het bestelnummer of referentienummer is [nummer invullen].Helaas vertoont het product een defect: [beschrijf kort wat er mis is, bijv. "het scherm blijft zwart terwijl het geluid werkt"]. Dit probleem is opgetreden op [datum]. Ik heb het product normaal gebruikt en verwacht dat het langer meegaat dan nu het geval is.Volgens de Europese regelgeving heb ik recht op een **wettelijke garantie van minimaal twee jaar**, waarin de verkoper verantwoordelijk is voor gebreken die niet aan normaal gebruik te wijten zijn. Binnen deze periode mag ik verwachten dat het product kosteloos wordt **gerepareerd of vervangen**, of dat u het aankoopbedrag retourneert wanneer herstel niet mogelijk of redelijk is. Ik verzoek u dan ook vriendelijk om binnen 14 dagen te reageren met een passende oplossing. Bij voorkeur ontvang ik een bevestiging van kosteloze reparatie of vervanging. " Bijkomend voordeel van webshops hier meer op aanspreken is dat het voor hen dan duurder wordt om allemaal troep te verkopen die snel kaport gaat. Nu wentelen ze deze kosten veelal op jou als consument af. 

4
Repareer waar mogelijk, maar vervang verouderde energie slurpende apparaten.

🔁 Beter wél vervangen na 10 jaar (omdat nieuwe modellen veel zuiniger zijn en de energiebesparing opweegt tegen de milieu-impact van productie). Vuistregel: bij witgoed van >10 jaar oud kun je 50–100 euro per jaar besparen op je energierekening

ApparaatReden
🧺 WasmachineNieuwe modellen gebruiken vaak 30–50% minder water en stroom.
❄️ Koelkast / vriezerEnergiegebruik daalde sterk sinds 2010. Oude modellen slurpen stroom.
🌬 Condensdroger (zonder warmtepomp)Warmtepompdrogers zijn tot 60% zuiniger.
💻 Desktop-PC'sVooral oudere gaming-PC’s zijn stroomvreters. Laptops zijn vaak zuiniger.
📺 Plasma-tv / LCD-tv >40 inchModerne LED-tv’s gebruiken tot 60% minder energie.

🧷 Beter langer blijven gebruiken (omdat energiewinst van vervanging beperkt is, en productie veel impact heeft)

ApparaatReden
📱 SmartphonesRelatief laag energieverbruik in gebruik. Milieu-impact zit vooral in productie.
💻 LaptopsAls ze nog snel genoeg zijn, liever blijven gebruiken.
📷 Camera'sVerbruiken weinig stroom; upgrades zijn meestal luxe.
🔊 Audioapparatuur (radio, versterker)Vaak erg efficiënt, en lang bruikbaar.
🖨 PrintersWeinig energieverbruik; pas vervangen als cartridges niet meer verkrijgbaar zijn.
5
Formateer je apparaat

Een gemakkelijke manier om je bestaande elektronica weer snel te maken is formateren. Je verwijderd alle rommel en je apparaat is weer even snel als toen je hem kocht. Als apparaten heel oud zijn werkt dit niet altijd meer, omdat de updates zo veeleisend zijn geworden dat deze niet meer worden ondersteund. 

ApparaatHelpt bijSnelheidswinst?Hoe formatteren/resetten?
💻 Laptop / PCTraagheid, virussen⭐⭐⭐⭐Instellingen > Opnieuw instellen (Windows/macOS)
📱 SmartphoneTrage apps, vol geheugen⭐⭐⭐⭐Instellingen > Fabrieksinstellingen herstellen
📺 Smart TVTraag menu, vastlopende apps⭐⭐⭐Instellingen > Reset / Fabriek
🎮 SpelcomputerTrage interface, fouten⭐⭐⭐Systeem > Reset / Safe mode
🖨 PrinterVerbindingsproblemen, foutcodes⭐⭐Menu > Herstel fabrieksinstellingen
📶 RouterTraag internet, instabiel netwerk⭐⭐Resetknop 10 sec ingedrukt houden
📊 TabletTrage interface, apps crashen⭐⭐⭐⭐Instellingen > Fabrieksinstellingen
💡 Smart home hubVerbinding / vertraging⭐⭐Via app of resetknop
6
Recycle je product

Een van de laatste opties als je jouw impact wilt verminderen. Maar in Nederland is de recycling heel goed ingericht en een groot deel van je apparatuur kan efficient worden herbruikt. 

♻️ Elektronica recyclen – overzichtstabel

ApparaatHoe recyclenWaar inleverenBelangrijk om te weten
📱 SmartphoneVerwijder sim/SD-kaart, zet terug naar fabrieksinstellingenWecycle-punt, winkel bij aankoop nieuwe, kringloopAccu’s kunnen schadelijk zijn – nooit bij restafval
💻 Laptop / PCWis je harde schijf (bijv. via DBAN)Gemeentelijk afvalpunt, kringloop, WecycleVeel waardevolle metalen, vooral niet weggooien
📺 TelevisieAfkoppelen, intact houdenGemeentelijke milieustraat of bij levering nieuwe tvBevat zware metalen – specialistische verwerking nodig
🖨 PrinterVerwijder cartridges en kabelsInleverbak winkel of milieustraatCartridges apart inleveren (bijv. AH, Bruna)
🧺 WasmachineAansluitingen loskoppelenTerugbrengen bij aankoop nieuwe of milieustraatWinkels zijn verplicht oude apparaat gratis mee te nemen
❄️ Koelkast / vriezerLaat koelmiddel intactBij levering nieuwe of milieustraatKoelvloeistof is schadelijk, nooit zelf openmaken
🔋 Batterijen & accu’sInleveren in aparte bakSupermarkt, bouwmarkt, milieustraatNiet bij restafval! Ook knoopcellen en powerbanks
💡 LED- & spaarlampenApart inleverenWecycle-bak in bouwmarkt of supermarktBevatten kwik of andere stoffen – niet kapot maken
🎮 Spelcomputer / tabletFabrieksreset uitvoerenKringloop of Wecycle-puntVaak nog herbruikbaar of goed voor onderdelen
7
Verander het systeem van de wegwerpeconomie naar circulair

Uiteindelijk is het gewoon mogelijk een volledig duurzame circulaire economie te hebben met producten die heel lang mee gaan. Er zijn enkele makkelijke acties die dit steunen: 

  • Verplicht recht op reparatie → Verantwoordelijke: EU, nationale overheden
  • Verlengde productgaranties & updatesupport (minimaal 5–10 jaar) → Verantwoordelijke: fabrikanten, wetgevers
  • Standaardisatie van onderdelen om herbruikbaarheid en reparatie te vergemakkelijken  → Verantwoordelijke: EU, techindustrie

Interview met een reparatie expert uit de praktijk 

Wij hebben verder gepraat met Davey Groothedde, co owner van fixje. Dit relatief nieuwe bedrijf is actief in de verkoop van onderdelen voor reparatie. Ze leveren onderdelen en advies, mede als doel om E-waste te verminderen. 

Davey Groothedde
Davey Groothedde

Davey Groothedde is co-owner van reparatiebedrijf fixje, Hij zet zich al jaren in voor het makkelijker maken van reparatie en heeft hier de nodige ervaring mee. 

1
Waar zien jullie kansen om producten meer te laten repareren?

Er liggen volop kansen in de reparatiebranche om vaker te kiezen voor reparatie in plaats van nieuw. Waar we op korte termijn goede kansen zien zijn: 

  • Goede educatie waarbij zowel jongeren als ouderen leren repareren. Dit kan op het middelbaar onderwijs of door middel van een cursus. Eventueel kunnen er ook online handleidingen (met video’s) worden gevolgd.
  • Repair cafés zijn uiterst geschikte plaatsen om reparaties te stimuleren, doordat er veel vrijwilligers zijn met passie voor reparaties in de brede zin van het woord.
  • Een actieve rol van de overheid om reparaties financieel aantrekkelijker te maken en goede en strenge wetgeving voor fabrikanten om genoeg reserveonderdelen te produceren om jaren na de release van een apparaat nog onderdelen te kunnen leveren voor marktconform prijzen.

We zien tegenwoordig minder vraag naar schermen. Aannemelijk komt dit door technologie dat steeds geavanceerder wordt en daardoor duurder. We vermoeden dat bepaalde fabrikanten vervangende schermen ook bewust qua prijs hooghouden om de verkoop van nieuwe hardware te stimuleren.

2
Wat vinden jullie dat de overheid beter kan doen om reparatie te stimuleren?

Een mooi initiatief wat eraan komt, is de reparatie-index. Hier wordt consumenten het inzicht gegeven in de repareerbaarheid van het apparaat wat ze kopen. Daarnaast zou het fantastisch zijn dat reparaties een lager btw-tarief krijgen of andere voordelen zoals bijvoorbeeld in Oostenrijk. Daar subsidieerde de overheid via een subsidieprogramma 50% van de prijs van een reparatie (met een maximum van 200 euro).

3
Waar zien jullie kansen voor de webshops om reparatie te stimuleren?
Refurbished Testen2

We geloven in een hybride model voor onderdelen. Dit houdt in dat er naast originele onderdelen ook goede (goedkopere) aftermarket onderdelen worden aangeboden aan consumenten. Op deze manier kan het ook interessant zijn om oudere modellen te laten repareren.

En we zien veel kansen in het verkopen van producten die gerbuikt zijn, maar verder nog in prima conditie. Zo zetten wij in op de verkoop van refurbished Iphones omdat hier veel vraag naar is. 

4
Wat willen jullie mensen meegeven om e-waste te verminderen

Reparatie heeft de laatste jaren een wat ‘stoffig’ imago gehad. De tijd is behoorlijk veranderd. Iedereen lijkt zich steeds bewuster te worden van de impact op het klimaat. Wij hopen dat het resultaat hiervan zichtbaar wordt in het feit dat consumenten sneller de weg naar reparatie vinden dan het aanschaffen van nieuwe apparaten.

Bart Ladrak

Klimaatverandering en milieuvervuiling hebben ernstige gevolgen voor de wereld. Juist op het gebied van duurzaam wonen valt veel te winnen in relatief eenvoudige stappen. Ik wil mensen helpen en motiveren de beste duurzame keuzes te maken, door zaken helder uit te leggen en ook opties te geven om te handelen! Ik heb in diverse media en congressen over de praktische stappen van duurzaam wonen geschreven en gesproken.

Abonneer
Laat het weten als er

0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Volg ons op Facebook